Κείμενο: Νίκος Ποταμιάνος
Εικονογράφηση: Πέτρος Χριστούλιας
Εκδόσεις: Κέδρος
Χρονιά έκδοσης: 2026
Ηλικίες: 9+
Ο μικρός Σπύρος βρίσκεται για λίγες μέρες στο νησί με τον παππού Σπύρο, περιμένοντας να έρθει και η υπόλοιπη οικογένεια για διακοπές. Ο παππούς υπήρξε ναυτικός και έχει πολλά να αφηγηθεί στον Σπύρο. Στη διαδρομή μπρος και πίσω από την παραλία, μικρός και μεγάλος Σπύρος συζητούν και αναλύουν ζητήματα γύρω από τη θάλασσα. Αλλά σε τι έκταση και σε τι βάθος! Ξεκινάνε από τους πειρατές και τις ιστορικές τους καταγραφές, συνεχίζουν με τους πολέμους και τις ναυμαχίες, περνάνε στη ναυσιπλοϊα και τη ναυπηγική, στο εμπόριο, στο αλάτι, τους σφουγγαράδες, τα ψάρια και τους ψαράδες, τη ζωή και τους θρύλους των ναυτικών… η λίστα είναι ανεξάντλητη. Μέχρι να γυρίσουν από την σύντομη βουτιά τους, ο Σπύρος έχει μάθει τόσα πολλά πράγματα, που σίγουρα έχει γίνει πιο σοφός.
Ο Σπύρος είναι αδερφός της Μυρτώς. Ποια είναι η Μυρτώ; Μα φυσικά η πρωταγωνίστρια του άλλου βιβλίου του Νίκου Ποταμιάνου, Γιατί οι πρωτόγονοι δεν ήξεραν τίποτα και άλλες ιστορίες από την προϊστορία όπως τις είπα στην κόρη μου, του 2017. Σε εκείνο το βιβλίο όλες τις πληροφορίες τις έδινε ο συγγραφέας-μπαμπάς στη Μυρτώ, ενώ τώρα ο παππούς στον εγγονό. Ο παππούς είναι βασισμένος φανερά στον πατέρα του συγγραφέα, καπτα-Σπύρο, στον οποίο είναι και αφιερωμένο το βιβλίο.
Όπως και στους Πρωτόγονους, έτσι και στη Θάλασσα ο Ποταμιάνος διατηρεί το ίδιο ενδιαφέρον και ζωντανό εύρημα. Όλη η αφήγηση είναι διαλογική, και ξεκινά από μια λογική απορία του παιδιού. Έτσι, η μια ιστορία φέρνει την άλλη και η διήγηση είναι στρωτή και ομαλή, χωρίς να γίνεται “δίδαγμα” ή “μάθημα”. Άλλωστε, το παιδί δεν είναι αμέτοχο σε αυτή τη διαδικασία ούτε λαμβάνει απλώς πληροφορίες σαν καλός δέκτης· συμμετέχει ενεργά με απορίες, διορθώσεις, σύγχρονες γνώσεις και συνδέσεις του τότε με το τώρα. Αυτό είναι και που κάνει ζωηρή και συναρπαστική την όλη ιστορία, και δεν καταλήγει ένα στεγνό βιβλίο. Η ωραία γλώσσα και ο σεβασμός στις διαφορετικές ηλικίες και απόψεις των πρωταγωνιστών είναι επίσης ένα μεγάλο προτέρημα.
Μέσα στο βιβλίο υπάρχουν πολλά σημειώματα, με τη λογική των εμβόλιμων πληροφοριών (fun facts σε μορφή post-it), σε σχέση με αυτό που υπάρχει εκείνη την στιγμή στην αφήγηση. Είναι πολύ ευχάριστες μπουκίτσες γνώσης σε θέματα που είναι σωστό ή ενδιαφέρον να αναφερθούν, χωρίς περαιτέρω προέκταση για να μην κουράσουν τον αναγνώστη. Άλλοτε πρόκειται για αναφορές σε πολιτισμικό πλαίσιο, όπως ποιήματα του Καββαδία ή του Καβάφη.
Η εικονογράφηση του Πέτρου Χριστούλια είναι, για άλλη μια φορά, εξαιρετική. Όλες οι εικόνες του βιβλίου είναι πολύχρωμες και ζωντανές, με την γνώριμη αισθητική του παιδικού κόμικ, διασκεδαστική και ακριβής.
Το όλο βιβλίο είναι απολαυστικό. Ιδίως το καλοκαίρι, θεωρώ πως διαβάζεται πολύ άνετα και χαλαρά από παιδιά άνω των 9 ετών ή και από 8 εάν είναι πιο εξοικειωμένα με την ανάγνωση – και πιθανόν αν υπάρχει κοντά ένας ενήλικας για να εξηγήσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Το θεωρώ επίσης ιδανικό βιβλίο για μεγαλόφωνη ανάγνωση για όλη την παρέα ή την οικογένεια, καθώς μπορεί να πυροδοτήσει έξτρα διερεύνηση ή διάθεση για συζήτηση. Πλούσιο βιβλίο, γεμάτο και χορταστικό.
