Σημαντικές αλλαγές στην Επιτροπή του Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA), ενός από τα δύο σημαντικότερα διεθνή βραβεία για την παιδική και νεανική λογοτεχνία, σηματοδοτούν μια νέα περίοδο για το βραβείο. Ύστερα από δώδεκα χρόνια στην προεδρία της Επιτροπής, η καθηγήτρια και κορυφαία μελετήτρια του έργου της Άστριντ Λίντγκρεν, Boel Westin, παραδίδει τα ηνία στον διακεκριμένο συγγραφέα παιδικής λογοτεχνίας Mårten Sandén.
Η Boel Westin υπηρέτησε επί σειρά ετών ως πρόεδρος της Επιτροπής, εξαντλώντας το ανώτατο όριο συμμετοχής της, δηλαδή τα δώδεκα χρόνια θητείας (μία τετραετία με δυνατότητα επέκτασης για ακόμα δύο). Με την ισχυρή ακαδημαϊκή της προσέγγιση στη μελέτη και αξιολόγηση της παιδικής λογοτεχνίας, συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του διεθνούς κύρους του θεσμού. Ως μια από τις σημαντικότερες ερευνήτριες παγκοσμίως του έργου της Άστριντ Λίντγκρεν, άφησε το αποτύπωμά της στη φυσιογνωμία του βραβείου. Η αλλαγή στην προεδρεία σηματοδοτεί μια νέα φάση για το βραβείο γενικότερα, διατηρώντας ωστόσο αναλλοίωτη τη φιλοσοφία του ALMA, ενισχύοντάς τη ακόμα περισσότερο με την παρουσία ενεργών δημιουργών στη διαδικασία αξιολόγησης του έργου συγγραφέων, εικονογράφων καθώς και φορέων που δραστηριοποιούνται στην καλλιέργεια της αναγνωστικής κουλτούρας.
Ο Mårten Sandén, που διαδέχεται τη Westin, συγκαταλέγεται στους πλέον αναγνωρισμένους σύγχρονους Σουηδούς συγγραφείς παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας. Μέλος της Επιτροπής από το 2018, φέρνει στην επιτροπή την εμπειρία του ως ενεργός δημιουργός βιβλίων για παιδιά και νέους, σε συνδυασμό με τη βαθιά γνώση του για τη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία και τη διεθνή εκδοτική πραγματικότητα. Και παρότι έχει γράψει περισσότερα από πενήντα βιβλία για παιδιά, στην Ελλάδα έγινε τον γνωρίζουμε μέσα από το μοναδικό έργο του που έχει μεταφραστεί στη γλώσσα μας, το Ένα σπίτι χωρίς καθρέφτες (μτφρ. Α. Πιπίνη, εκδ. Παπαδόπουλος, 2016).
Η σύνθεση της νέας επιτροπής
Η Επιτροπή του ALMA αποτελείται από δώδεκα μέλη, τα οποία διορίζονται από το Σουηδικό Συμβούλιο των Τεχνών. Σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας, εκπροσωπούν διαφορετικά πεδία της παιδικής λογοτεχνίας και της φιλαναγνωσίας, με την επιτροπή να απαρτίζεται από συγγραφείς, εικονογράφους, πανεπιστημιακούς, βιβλιοθηκονόμους, κριτικούς λογοτεχνίας και ειδικούς στα δικαιώματα του παιδιού. Ένα από τα μέλη εκπροσωπεί την οικογένεια της Άστριντ Λίντγκρεν. Η σύνθεση της νέας επιτροπής έχει ως εξής:
Mårten Sandén, συγγραφέας και στιχουργός (πρόεδρος)
Marcus Barbosa Ferreira, βιβλιοθηκονόμος σε παιδική βιβλιοθήκη
Katarina Eriksson Barajas, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Linköping
Maria Fröhlich, συγγραφέας, εικονογράφος, κομίστρια
Per Gustavsson, συγγραφέας, εικονογράφος
Lena Kåreland, ομότιμη καθηγήτρια Σουηδικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα
Pernilla Leviner, καθηγήτρια Δημοσίου Δικαίου με εξειδίκευση στα δικαιώματα του παιδιού και το κοινωνικό δίκαιο στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης
Åsa Lind, συγγραφέας
Anna Nordenstam, Καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ
Agnes Palmberg, δισέγγονη της Astrid Lindgren, εκπροσωπεί την The Astrid Lindgren Company
Johan Rundberg, συγγραφέας
Björn Sundmark, καθηγητής Αγγλικής Λογοτεχνίας και διευθυντής των σπουδών Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Τμήμα Πολιτισμού, Γλώσσας και Μέσων του Πανεπιστημίου του Μάλμε
Να σημειώσουμε ότι η ανανέωση της επιτροπής δεν περιορίζεται μόνο στην αλλαγή προέδρου. Τα τελευταία χρόνια εντάχθηκαν νέα μέλη με πολύ διαφορετικές επαγγελματικές αφετηρίες και πορείες. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν οι συγγραφείς Åsa Lind και Johan Rundberg, η εικονογράφος και δημιουργός κόμικς Maria Fröhlich, η καθηγήτρια Δημοσίου Δικαίου Pernilla Leviner και η καθηγήτρια Συγκριτικής Λογοτεχνίας Anna Nordenstam. Οι προσθήκες αυτές ενίσχυσαν την παρουσία ενεργών δημιουργών αλλά και ειδικών σε ζητήματα δικαιωμάτων των παιδιών, εικονογράφησης και σύγχρονης λογοτεχνικής έρευνας. Στη νέα αυτή επιτροπή βλέπουμε μεγαλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην ακαδημαϊκή έρευνα και τη δημιουργική παραγωγή. Ενώ στο παρελθόν κυριαρχούσαν κυρίως πανεπιστημιακοί και μελετητές της παιδικής λογοτεχνίας, πλέον συμμετέχουν περισσότεροι ενεργοί συγγραφείς και εικονογράφοι, γεγονός που επιτρέπει την αξιολόγηση των υποψηφίων για ALMA μέσα από πολύ διαφορετικές οπτικές.
