Η IBBY έδωσε τη Δευτέρα 6 Ιουλίου στη δημοσιότητα τον Τιμητικό της Κατάλογο για το 2026, δηλαδή τη λίστα με τα βιβλία εκείνα που ο φορέας και τα κατά τόπους τμήματά του ξεχωρίζουν ως εξαιρετικά δείγματα λογοτεχνίας για παιδιά και νέους αναγνώστες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τρεις ελληνικές συμμετοχές και δύο από την Κύπρο.
Η έκδοση του 2026 σημειώνει νέο ρεκόρ, με 191 υποψηφιότητες από 59 χώρες, σε 52 γλώσσες και τρεις διαφορετικές κατηγορίες. Στην κατηγορία της συγγραφής διακρίθηκαν 76 βιβλία, στην εικονογράφηση 58 και στη μετάφραση 57. Ανάμεσα στα 191 βιβλία περιλαμβάνονται τα Αμφίβια του Γιώργου Παναγιωτάκη (εκδ. Πατάκη) στην κατηγορία της συγγραφής, ο Θαρροφύλακας του Πέτρου Μπουλούμπαση, σε κείμενο του Διονύση Σταθακόπουλου (εκδ. Δεσύλλας), στην κατηγορία της εικονογράφησης, καθώς και η Μέδουσα της Jessie Burton (εκδ. Διόπτρα), για τη μετάφραση της Μυρσίνης Γκανά στην αντίστοιχη κατηγορία. Από την Κύπρο επιλέχτηκαν τα βιβλία Τα κατάφερα της Έλενας Περικλέους στην κατηγορία της συγγραφής και το Πόσα μέτρα είναι ο κόσμος μας για την εικονογράφηση της Έλενας Τσιγαρίδου (εκδ. Καλειδοσκόπιο), σε κείμενο της Σάντης Αντωνίου.
Ο κατάλογος, που δημοσιεύεται κάθε δύο χρόνια, έχει εξελιχθεί σημαντικά από την πρώτη του έκδοση, το 1956. Γνωστός αρχικά ως «Τιμητικός Κατάλογος Χανς Κρίστιαν Άντερσεν», περιλάμβανε μόλις 15 έργα από 12 χώρες. Τότε, η ίδια κριτική επιτροπή που επέλεγε τους νικητές του Βραβείου Χανς Κρίστιαν Άντερσεν ήταν υπεύθυνη και για την επιλογή των βιβλίων του καταλόγου.
Μέχρι το 1974 ο κατάλογος περιλάμβανε μια μόνο κατηγορία, αφιερωμένη σε βιβλία που ξεχώριζαν για τη συνολική τους ποιότητα. Εκείνη τη χρονιά προστέθηκε η κατηγορία της εικονογράφησης και το 1978 ακολούθησε η κατηγορία της μετάφρασης. Έτσι διευρύνθηκε και ο ρόλος των εθνικών τμημάτων της IBBY, τα οποία ανέλαβαν πλέον την ευθύνη επιλογής των τίτλων που εκπροσωπούν τη χώρα τους. Το 1980 χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά επίσημα η ονομασία «Τιμητικός Κατάλογος IBBY», με τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα.
Η επιλογή των βιβλίων, την οποία μπορείτε να δείτε εδώ, αντανακλά την αυστηρή διαδικασία αξιολόγησης που ακολουθείται. Τα εθνικά τμήματα της IBBY προτείνουν έργα που θεωρούν αντιπροσωπευτικά της εκδοτικής παραγωγής της χώρας τους, ενώ στις πολύγλωσσες χώρες επιτρέπονται πολλαπλές συμμετοχές στις κατηγορίες της συγγραφής και της μετάφρασης. Φέτος, για πρώτη φορά, συναντάμε στον κατάλογο συμμετοχές σε γλώσσες όπως τα Cabécar, αυτόχθονη γλώσσα της Κόστα Ρίκα, τα Κόμι, ουγγροφιννική γλώσσα που ομιλείται κυρίως στη βορειοανατολική ευρωπαϊκή Ρωσία, τα Κέτσουα, που ομιλούνται κυρίως στις Άνδεις της Νότιας Αμερικής και τα Ουαλικά, κελτική γλώσσα που ομιλείται στην Ουαλία, στη Μεγάλη Βρετανία.
Ο Τιμητικός Κατάλογος της ΙΒΒΥ έχει εξελιχθεί με την πάροδο των ετών σε ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της IBBY για την προώθηση της βιβλιοποικιλότητας (bibliodiversity). Για πολλά εθνικά τμήματα, η διαδικασία επιλογής των προτεινόμενων τίτλων αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να μελετήσουν και να επανεκτιμήσουν τη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία της χώρας τους. Παράλληλα, δίνει στις χώρες-μέλη, ιδιαίτερα σε εκείνες με λιγότερο γνωστές γλώσσες, τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τα καλύτερα βιβλία τους σε ένα διεθνές κοινό. Και για να διασφαλιστεί το υψηλότερο δυνατό επίπεδο βιβλιοποικιλομορφίας και εκπροσώπησης, η συμμετοχή στον Τιμητικό Κατάλογο είναι δωρεάν για τα τμήματα που ανήκουν σε κατηγορίες χαμηλότερου εισοδήματος.
Ο Τιμητικός Κατάλογος IBBY 2026 θα παρουσιαστεί και θα απονεμηθούν τα σχετικά διπλώματα στους δημιουργούς των επιλεγμένων έργων στις 8 Αυγούστου, στο πλαίσιο του 40ού Παγκόσμιου Συνεδρίου της IBBY στην Οτάβα του Καναδά. Τα βιβλία θα παρουσιαστούν επίσης στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης τον Οκτώβριο του 2026 και στην Έκθεση Παιδικού Βιβλίου της Μπολόνια τον Απρίλιο του 2027, ενώ έχουν ήδη προγραμματιστεί και άλλες παρουσιάσεις σε όλον τον κόσμο.
