Κείμενο: Κατερίνα Παπαγαρυφάλλου
Εικονογράφηση: Κυριακή Μαυρουδή
Εκδόσεις: Κέδρος
Χρονιά έκδοσης: 2026
Ηλικίες: 13+, 15+
Ο Θέμης είναι ένα έφηβο αγόρι ελληνικής καταγωγής, γιος ενός διπλωμάτη, κάτι που τον έχει αναγκάσει να αλλάζει συνεχώς τόπο διαμονής: Λονδίνο, Βιέννη, Αίγυπτος, Τελ Αβίβ, Αθήνα και τέλος Παρίσι. Σε αυτή του τη μετάβαση τον βρίσκουμε να υποφέρει, μεταξύ Αθήνας και Παρισίου, καθότι στην Αθήνα κατάφερε να κάνει επιτέλους μια αληθινή ανθρώπινη σχέση με μια του συμμαθήτρια. Παρίσι; Τι πάει να πει Παρίσι; Δεν υπάρχει καλύτερη πόλη, υπάρχουν άνθρωποι που σε δένουν με τον τόπο. Εκτός αυτού, ο Θέμης υποφέρει από τη μυωπία του. Σιχαίνεται τα γυαλιά του, που τον απομακρύνουν από το καλλιτεχνικό στυλ που λαχταρά, και που σπάνε συνέχεια. Διότι ο Θέμης είναι ένας εκπληκτικός ανερχόμενος ζωγράφος. Στο μουσείο του Λούβρου θα ακούσει από τον συνομήλικο Φρανσουά μια φιλική ερώτηση: Πόσους βαθμούς μυωπίας έχεις;
Στον αντίποδα, έχουμε τον επίσης έφηβο μουσουλμάνο Ναμπίλ, από μια εξαθλιωμένη γειτονιά μιας τριτοκοσμικής χώρας (εικάζω της Παλαιστίνης, αλλά είναι δική μου εντύπωση). Ο Ναμπίλ ονειρεύεται να γίνει τρανός ποδοσφαιριστής, μάλλον όμως πρόκειται για φρούδα ελπίδα· η πάμφτωχη οικογένειά του με το ζόρι τα βγάζει πέρα, πόσω μάλλον που ο πέμπτος και μικρότερος αδερφός του, ο Αντίλ, έχει γεννηθεί με αναπηρία και όλη η προσοχή της μητέρας περιστρέφεται γύρω από αυτόν. Ένας γείτονας, φανερά πολύ πιο ευκατάστατος, δίνει μια πολλά υποσχόμενη λύση: στέλνει τον Αντίλ και τη μητέρα του στο Παρίσι, για μια θεραπεία. Πρέπει να πάει και ένας από τους άλλους αδερφούς μαζί, για βοήθεια, και ο κλήρος πέφτει στο Ναμπίλ, που πλέει σε πελάγη ευτυχίας. Εκεί θα τους φιλοξενήσει ο συμπαθής Τζαμάλ, που θα κάνει το Ναμπίλ να νιώσει άνετα.
Τα πράγματα όμως δεν είναι ποτέ όπως φαίνονται. Το ίδιο και ο Φρανσουά και ο Τζαμάλ. Σε ξένη χώρα, τόσο ο Θέμης όσο και ο Ναμπίλ θα αποτελέσουν εύκολη λεία για τα δίχτυα του ρατσισμού και του φανατισμού. Παρότι δεν θα συναντηθούν ποτέ, οι ζωές του θα κυλήσουν παράλληλα, γκρεμίζοντας κάθε βεβαιότητα και ασφάλεια στο πέρασμά τους. Η εφηβεία τους, ήδη εύθραυστη, θα γίνει κομματάκια σε μια στιγμή και θα αναγκαστούν να μεγαλώσουν απότομα. Όποιο πρόβλημα είχαν μέχρι τώρα πλέον θα τους φαίνεται μικρό και ασήμαντο, μπροστά στην σκληρότητα που καλούνται να αντιμετωπίσουν.
Η ιστορία της Κατερίνας Παπαγαρυφάλλου είναι πραγματικά συγκλονιστική. Ο αναγνώστης θα ανατριχιάσει, θα τρομάξει, θα συγκινηθεί και θα προβληματιστεί βαθιά. Οι εκδόσεις Κέδρος προτείνουν το βιβλίο για εφήβους άνω των 14 ετών, και συμφωνώ απόλυτα. Δεν πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που χαϊδεύει τα αυτιά, μα αφυπνίζει. Εξαιρετικά καλογραμμένο, δίχως ίχνος διδακτισμού, ωραία, αληθινή λογοτεχνία για εφήβους. Πολύ δυνατά και ουσιαστικά θέματα και μηνύματα. Η εικονογράφηση της Κυριακής Μαυρουδή εξίσου δυνατή και εκφραστική, προσoμοιαζει στο graphic novel με θαυμαστή δεξιοτεχνία.
Το Πόσους βαθμούς μυωπίας έχεις; κρύβει ήδη στον τίτλο του το πιο ισχυρό μήνυμα του μηνύματος· αφορά βέβαια στην ανασφάλεια του ενός πρωταγωνιστή, αλλά μεταφορικά μιλάει για όλα εκείνα που, επειδή βρίσκονται λίγο πέρα από τη μύτη μας, καθίστανται αόρατα και θολά. Κάτι που μας κάνει να αναρωτηθούμε με ειλικρίνεια, πόσους βαθμούς μυωπίας έχουμε κι εμείς στην καθημερινή μας ζωή.
