Συγγραφέας: E.B. White (Elwyn Brooks White)
Εικονογράφηση: Garth Williams
Μετάφραση: Τζίλντα Βρετέα
Eκδόσεις: Ψυχογιός
Χρονιά έκδοσης: 1987, (πρώτη έκδοση στα ελληνικά, εκδόσεις Αργώ, 1977)
Ηλικίες: 9+ (5+, 7+ μεγαλόφωνη ανάγνωση)

Ενα από τα κλασικά, πολυδιαβασμένα και πολυβραβευμένα βιβλία της αμερικάνικης παιδικής λογοτεχνίας είναι το “Σάρλοτ η αραχνούλα” του E.B. White. O Αμερικανός συγγραφέας και για περισσότερες από πέντε δεκαετίες συνεργάτης του περιοδικού The New Yorker έγραψε ένα από τα ωραιότερα κείμενα της παγκόσμιας παιδικής λογοτεχνίας. Το βιβλίο, με πρωταγωνιστή τον Γουίλμπορ το γουρουνάκι, τη Σάρλοτ την αράχνη, τη Φερν και τον αδερφό της Έιβερι, τον Τέμπλετον τον ποντικό, τις χήνες, τα πρόβατα και τα άλλα ζώα της φάρμας, τιμήθηκε με Newberry Honor το 1953 και ακολούθησαν πολλά ακόμα βραβεία. Μεταφράστηκε σε 38 γλώσσες και έχει πουλήσει περισσότερα από 45 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως.

Η ιστορία του είναι λίγο – πολύ γνωστή: η Φερν, ένα μικρό κορίτσι, σώζει από βέβαιο θάνατο τον Γουίλμπορ, ένα γουρουνάκι που γεννήθηκε στη φάρμα του πατέρα της και ήταν από τα αδέρφια του το πιο μικρό, άρα άχρηστο για πώληση και για… φαγητό. Η 8χρονη Φερν θα πείσει τον πατέρα της να μην το σκοτώσει κι εκείνος της τον χαρίζει. Για μήνες η Φερν θα τον φροντίσει, ώσπου το γουρούνι να μεταφερθεί στη φάρμα του θείου της, για να συνεχίσει τη ζωή του εκεί. Αυτό που ούτε η Φερν γνωρίζει και φυσικά ούτε και ο Γουίλμπορ, είναι πως και ο θείος της σκοπεύει να τον σφάξει όταν μεγαλώσει, για το κρέας του. Δράση θα ανάλαβει εδώ μια μικρή, γκρίζα αράχνη, που πλέκει τον ιστό της στη φάρμα που μένει το γουρουνάκι. Οι δυο τους, αν και φαινομενικά εντελώς αταίριαστοι, γίνονται οι καλύτεροι φίλοι και η Σάρλοτ, έτσι λένε την αράχνη, θα κάνει τα αδύνατα δυνατά για να τον σώσει. Πρόκειται για ένα από τα πιο όμορφα και συγκινητικά κείμενα, που μέσα από την απλότητά του μιλάει για τη φιλία και τον θάνατο, όπως λίγα βιβλία μπορούν. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως το βιβλίο αυτό βρίσκεται από την ημέρα της πρώτης του έκδοσης στην κορυφή των καταλόγων με τα πιο αγαπημένα/πολυδιαβασμένα/πολυδανεισμένα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας, κυρίως στην Αμερική. Η, δε, προσέγγιση του White στο θέμα του θανάτου γίνεται με τέτοιο τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια στον μικρό σε ηλικία αναγνώστη/ακροατή να φανταστεί κάτι διαφορετικό πέρα από αυτό που του περιγράφει ο συγγραφέας: ο θάνατος είναι κάτι απολύτως φυσιολογικό που συμβαίνει σε όλους, ανθρώπους, ζώα και φυτά.

Δεν είμαι – για να πω την αλήθεια – φαν των κλασικών σε ό,τι έχει να κάνει με τη μεγαλόφωνη ανάγνωση, κι αυτό γιατί δεν είναι όλα τα βιβλία ιδανικά για να διαβαστούν δυνατά. Δυστυχώς, πολλά βιβλία που είχα διαβάσει εγώ ως παιδί και επέλεξα να τα διαβάσω τώρα στο δικό μου με έχουν απογοητεύσει, γιατί το κείμενό τους δε ρέει, με αποτέλεσμα να χάνω το αρχικό συναίσθημα που είχα για τα κείμενα αυτά που είχα λατρέψει τότε, για να μην αναφέρω τα δεκάδες παραδείγματα στερεοτύπων που βρίθουν σε αυτά τα βιβλία. Εδώ όμως συμβαίνει κάτι μαγικό: το κείμενο αυτό του White, αν και γράφτηκε πριν από 68 χρόνια, παραμένει ακόμα και τώρα, παρά τις όποιες – ελάχιστες σε σχέση με άλλα βιβλία – στερεοτυπικές αναφορές (ο ρόλος του αγοριού και του κοριτσιού στο σπίτι και ο τρόπος που τους συμπεριφέρονταν οι γονείς, οι απαιτήσεις από την πλευρά του κοριτσιού, για παράδειγμα), ένα εξαιρετικό κείμενο που αξίζει να διαβαστεί δυνατά. Τολμήστε, το, θα σας κλέψει την καρδιά.

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε ένα πολύ ωραίο άρθρο για το πώς εμπνεύστηκε ο E.B. White την ιστορία της Σάρλοτ, που γράφτηκε με αφορμή την κυκλοφορία το 2012 του βιβλίου του Michael Sims, The Story of Charlotte’s Web: E. B. White’s Eccentric Life in Nature and the Birth of an American Classic.