Μπορείς να πλάσεις μια ιστορία για παιδιά και μέσα από λίγες φράσεις και πολύχρωμες εικόνες να μιλήσεις για την προσφυγιά, τον ξεριζωμό, το ταξίδι, την καχυποψία και την επιφυλακτικότητα των άλλων απέναντι στον «ξένο» (κι ό,τι είναι «ξένο») κι έπειτα για την ένταξη και την αποδοχή, την ενσωμάτωση, τη φιλία και την ανθρωπιά; Ο Chris Naylor-Ballesteros το κατάφερε άψογα με τη Βαλίτσα, ένα βιβλίο για ένα παράξενο ζώο που καταφθάνει σ’ έναν νέο τόπο σέρνοντας μια βαλίτσα που περιέχει ίσα-ίσα μια παλιά φωτογραφία κι ένα φλιτζάνι.  Μας έβαλε τότε σε σκέψεις, μας έκανε να προβληματιστούμε και μας συγκίνησε βαθιά.

Τώρα με Το Φλιτζάνι, ο συγγραφέας παίρνει το νήμα από εκεί που το άφησε και συνεχίζει την αφήγηση της ιστορίας του, εμπλουτίζοντάς την με την άφιξη μιας άλλης «ξένης» που καταφθάνει στον ίδιο τόπο μ’ ένα παλιό πάνινο σακίδιο, σιγοψιθυρίζοντας ένα τραγούδι. Και τώρα; Τώρα που ο ξένος δεν είναι πια ξένος, μα φίλος των υπόλοιπων ζώων, πώς αντιμετωπίζουν η αλεπού, η κότα κι ο λαγός τη νεόφερτη που περνά αθόρυβα από τα μέρη τους σιγοτραγουδώντας;

Τα ζώα δεν έχουν όλα την ίδια αντίδραση όταν την πετυχαίνουν στο διάβα τους κι αυτό έχει ενδιαφέρον. Ωστόσο, συμφωνούν μεταξύ τους πως η ξένη έχει ένα φλιτζάνι ολόιδιο με του φίλου τους, άρα προφανώς του το έκλεψε. Τα συναισθήματα που γεννιούνται στον αναγνώστη είναι πηγαία και ανάμικτα: αναπόφευκτα απορεί για το τι συμβαίνει, νιώθει χαρά βλέποντας τα ζώα να υπερασπίζονται τον φίλο τους και ταυτόχρονα νιώθει την αμηχανία, την ανησυχία, τη στενοχώρια και τον φόβο της ξένης.

Γυρίζοντας τις σελίδες, τα ερωτήματα του αναγνώστη βρίσκουν απαντήσεις, με τη μελωδία που σιγοτραγουδά η ξένη να ενώνει την ίδια με τον ήρωα της Βαλίτσας, όπως και το φλιτζάνι της ενώνεται με το δικό του φλιτζάνι ως μέρος ενός σερβίτσιου που ταξίδεψε από μακριά, χωρίς να σπάσει, για να φωλιάσει πλέον σ’ έναν νέο τόπο και να ζεστάνει εκεί τον κάτοχό του. Από ό,τι βλέπουμε, οι δύο ξένοι δεν είναι καθόλου ξένοι μεταξύ τους: ξανασμίγουν με μια συγκινητική αγκαλιά και συνεχίζουν πλέον μαζί τη ζωή τους. Το «μαζί» αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο τους δυο τους, αλλά και τα υπόλοιπα ζώα της παρέας.

Ο Naylor-Ballesteros δημιουργεί ένα αριστοτεχνικά ανθρώπινο βιβλίο για τα δεινά αυτού του κόσμου, χωρίς να χρειαστεί να τα αναφέρει ρητά, και επιλέγει να εστιάσει στα νέα ξεκινήματα, γεμίζοντας τον αναγνώστη (και τους ήρωες της ιστορίας) ελπίδα. Όλα αυτά μέσα από ένα κείμενο που, αν και λιτό, αφηγείται πολύ περισσότερα από τις λέξεις που το απαρτίζουν και μια χρωματιστή εικονογράφηση που απαλύνει τις ζοφερές πτυχές που κρύβει από πίσω της η ιστορία. Ό,τι κι αν προηγήθηκε, το παρόν είναι αισιόδοξο, κρατά τις αναμνήσεις του παρελθόντος καλά φυλαγμένες σε μια βαλίτσα, διατηρεί τις μνήμες και τις παραδόσεις σε ένα τραγούδι και προχωρά στην επόμενη μέρα. Όσο για τα μάτια των ηρώων, παρότι απλές κουκίδες, είναι απίστευτα εκφραστικά και περνούν ακαριαία όλα τα συναισθήματα που βιώνουν κατά τη διάρκεια της αφήγησης.

Το Φλιτζάνι φέρει το περιτύλιγμα ενός παιδικού βιβλίου (και είναι πράγματι!), αλλά έχει πολλά να πει και στους μεγάλους! Θα ξεκινήσει πολλές εποικοδομητικές συζητήσεις με τα παιδιά, υπενθυμίζοντάς τους πως όλοι οι άνθρωποι έχουν μια ιστορία που κατά πάσα πιθανότητα δεν τη γνωρίζουν και καλό είναι να μη βγάζουν βιαστικά συμπεράσματα· θα κάνει τους αναγνώστες να σκεφτούν, να αναρωτηθούν, να συναισθανθούν, να νιώσουν αλληλεγγύη και -μέσα από την ιστορία των ζώων- να νιώσουν άνθρωποι. Ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα!

Κείμενο και εικονογράφηση: Chris Naylor-Ballesteros
Μετάφραση: Λύντη Γαλάτη
Εκδόσεις: Διόπτρα
Χρονιά έκδοσης: 2026
Ηλικία: 5+

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ