Τι συμβαίνει όταν το βιβλίο δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως φορέας μιας ιστορίας, αλλά ως ένα αντικείμενο που συμμετέχει ενεργά στην αφήγηση και στην εμπειρία της ανάγνωσης; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο της διημερίδας «Το βιβλίο ως αντικείμενο: Θέματα υλικότητας στο εικονοβιβλίο», που θα πραγματοποιηθεί στις 17 και 18 Οκτωβρίου στο ΕΚΠΑ. Ένα διήμερο αφιερωμένο στη σχέση ανάμεσα στη μορφή, την ύλη, την εικόνα, τον χώρο και την πράξη της ανάγνωσης, με το εικονοβιβλίο να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Τα τελευταία χρόνια κι αφού η έρευνα γύρω από το εικονοβιβλίο κατέστησε ευρέως παραδεκτό ότι οι εικόνες συμβάλλουν στη συγκρότηση της αφήγησης, γίνεται ολοένα και εμφανέστερο ότι και η υλική διάσταση του βιβλίου -το σχήμα και το μέγεθος, η υφή και η ποιότητα του χαρτιού, η μυρωδιά ή ο τρόπος βιβλιοδεσίας- συμμετέχει ενεργά στην κατασκευή του μηνύματός του. Με αφετηρία αυτή την παραδοχή, η διημερίδα φιλοδοξεί να διερευνήσει την υλικότητα του βιβλίου ως φορέα νοήματος, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις δυνατότητες που προσφέρει το σύγχρονο εικονοβιβλίο.
Το πρόγραμμα της διημερίδας περιλαμβάνει τέσσερις θεματικές συνεδρίες, με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών και ερευνητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι διεθνείς τάσεις και οι σύγχρονες προκλήσεις γύρω από την υλικότητα του εικονοβιβλίου, οι μεταμορφώσεις της σελίδας, η σχέση υλικότητας και ανάγνωσης, αλλά και οι διαφορετικές μορφές του βιβλίου-αντικειμένου αποτελούν τους βασικούς άξονες των εισηγήσεων.
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα έχουν και τα εργαστήρια, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες να προσεγγίσουν βιωματικά τις δυνατότητες του βιβλίου ως υλικού και αντικειμένου. Από τις οπτικές κάρτες και τα βιβλία-αντικείμενα μέχρι τον σχεδιασμό αναγνωστικών περιβαλλόντων και τη δημιουργία διαδραστικών βιβλίων, η θεωρία συναντά την πράξη και η ανάγνωση γίνεται μια διαδικασία εξερεύνησης.
H διημερίδα διοργανώνεται στο πλαίσιο των δράσεων του ΕΛΙΒΙΠ (Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού) για το Έτος Φιλαναγνωσίας 2026, από το Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) σε συνεργασία με τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου – IBBY Ελλάδας. Σκοπός της διημερίδας είναι να προετοιμάσει το ελληνικό κοινό για ζητήματα που θα συζητηθούν εκτενώς στο 11th European Network of Picturebook Research Conference, με τίτλο Beyond Words and Images: Exploring Materiality in Picturebooks, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα την επόμενη χρονιά, στις 24-26 Οκτωβρίου 2027. Η διημερίδα θα φέρει κοντά τους ερευνητές του παιδικού βιβλίου και τους ανθρώπους του βιβλίου -συγγραφείς, εικονογράφους, γραφίστες, εκδότες, paper engineers- με εκείνους που διαμεσολαβούν το βιβλίο στο παιδί -εκπαιδευτικούς και γονείς.
Στη διημέρίδα συμμετέχουν με εισηγήσεις και εργαστήρια πανεπιστημιακοί, ερευνητές και επαγγελματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Αναλυτικά συμμετέχουν οι: Αγγελική Γιαννικοπούλου, καθηγήτρια στο ΤΕΑΠΗ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Τζίνα Καλογήρου, επίκουρη καθηγήτρια στον Τομέα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης, Καθηγητής Παιδαγωγικής και Λογοτεχνίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης της Σχολής Επιστημών της Αγωγής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Βασιλική Νίκα, Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό (ΕΔΙΠ) στο ΕΚΠΑ, Χρύσα Κουράκη, Επίκουρη Καθηγήτρια από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Από το Πανεπιστήμιο Πατρών συμμετέχουν ο Δημήτριος Πολίτης, Καθηγητής, η Νικολέττα Κόρκα, Post-Doc και ΕΔΙΠ, ενώ από το Πανεπιστήμιο Κρήτης η Βασιλική Βασιλούδη, Επίκουρη Καθηγήτρια. Από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης συμμετέχουν ο Δημήτριος Γουλής, Επίκουρος Καθηγητής και η Έλλη-Ελένη Πεταλά, νηπιαγωγός, συγγραφέας και υποψήφια διδάκτωρ. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας εκπροσωπούν η Τασούλα Τσιλιμένη, Ομότιμη Καθηγήτρια, και η Ελένη Κονταξή, ΕΔΙΠ, ενώ από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων συμμετέχει η Αθηνά Ντούλια, Επίκουρη Καθηγήτρια. Από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συμμετέχουν ο Γιάννης Κουκουλάς, Επίκουρος Καθηγητής, και η Μαριάννα Μίσιου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν επίσης η εικονογράφος Άννα Γκουτζούρη και η εκπαιδευτικός και διευθύντρια της ΔΗΚΕΒΙ Καλαμάτας, Μάγδα Σουλιώτη.
Προσκεκλημένες ομιλήτριες θα είναι τρεις καταξιωμένες ακαδημαϊκοί στον χώρο της υλικότητας του εικονοβιβλίου: Ilgim Veryeri Alaca, Professor, University of Koc, Turkey, Marni Campagnaro, Associate Professor, University of Padova, FISPPA Department, Ana Margarida Ramos, Professor, University of Aveiro, Portugal.
Η διημερίδα θα πραγματοποιηθεί στους χώρους του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του ΕΚΠΑ και η συμμετοχή είναι δωρεάν. Οι δηλώσεις συμμετοχής θα ανοίξουν τον Σεπτέμβριο.
Περισσότερες πληροφορίες εδώ.
