“5” θα πει τα πέντε πιο αγαπημένα βιβλία ενός εικονογράφου. Κάθε μήνα ένας Έλληνας ή μία Ελληνίδα δημιουργός επιλέγει και παρουσιάζει πέντε εικονογραφημένα βιβλία – ελληνικά ή ξένα, καινούρια ή παλιότερα, για παιδιά ή ενήλικες. Μέσα από αυτές τις επιλογές και τα μικρά κείμενα που συνοδεύουν τα βιβλία – ένα είδος λεζάντας – παίρνουμε μια μικρή γεύση από τις αναγνωστικές προτιμήσεις των καλλιτεχνών, τα βιβλία των οποίων έχουμε στα σπίτια μας και ξεφυλλίζουμε σχεδόν καθημερινά με ή χωρίς τα παιδιά μας. Μας δίνουν με αυτόν τον τρόπο μια ιδέα από τις επιρροές τους, τους καλλιτέχνες που θαυμάζουν και τα έργα που αγαπούν να έχουν στη βιβλιοθήκη τους. Παράλληλα, μέσα από τις επιλογές αυτές γνωρίζουμε βιβλία και δημιουργούς που ίσως να μην είχαμε συναντήσει ως τώρα. Ένα ταχύρυθμο μάθημα εικαστικών, μια εισαγωγή στον υπέροχο κόσμο της εικονογράφησης, που μόνο οι ίδιοι οι εικονογράφοι μπορούν να προσφέρουν.
Επιμέλεια στήλης: Ζωή Κοσκινίδου
Η Στέλλα Δημητρακοπούλου είναι εικονογράφος, σχεδιάστρια και creative director με πολύ ενδιαφέρουσα δημιουργική πορεία. Ξεκίνησε να ασχολείται με τον χώρο το 2006 και από τότε έχει ασχοληθεί με την καλλιτεχνική επιμέλεια πολιτιστικών εκδηλώσεων και φεστιβάλ, τη δημιουργία οπτικών ταυτοτήτων, έχει συνεργαστεί με φορείς και ανθρώπους από τον χώρο της μόδας, του θεάτρου και της μουσικής, ενώ έχει σχεδιάσει εξώφυλλα περιοδικών και εικονογραφήσει βιβλία για παιδιά. Το 2017 είχε την τιμή να συμμετάσχει ως μέλος της κριτικής επιτροπής στην κατηγορία Ψηφιακών Εφαρμογών των Ελληνικών Βραβείων Γραφιστικής και Επικοινωνίας (ΕΒΓΕ), από τα οποία έχει κι η ίδια τιμηθεί με το Χρυσό ΕΒΓΕ εικονογράφησης για το πρώτο της βιβλίο, το “Μαμούν” (κειμ. Αλικη Γιαννάκη, Μ. Αμανατιάδης, εκδ. Μικρή Σελήνη). Εδώ, η Στέλλα Δημητρακοπούλου επιλέγει τα δικά της πέντε αγαπημένα εικονογραφημένα βιβλία για παιδιά και εξηγεί τους λόγους που τα ξεχωρίζει.
KHAT, journal d’un réfugié, Ximo Abadia, Éditions La Joie de lire (γαλλική μετάφραση), 2023
Διάβασα πρόσφατα το KHAT, journal d’un refuge του Ximo Abadía και με συγκλόνισε. Η ιστορία του Natan, ενός νεαρού πρόσφυγα από την Ερυθραία, είναι βαθιά ανθρώπινη και γεμάτη ένταση. Αυτό που με μαγνήτισε περισσότερο είναι η εικονογράφηση: κάθε σελίδα μοιάζει σαν σκηνή ταινίας, με εικόνες που σε βάζουν μέσα στο ταξίδι, στα συναισθήματα και στις δυσκολίες του ήρωα. Βλέπεις την πείνα, την κόπωση, τον φόβο, αλλά και τις στιγμές ελπίδας, και νιώθεις σαν να είσαι δίπλα του σε κάθε βήμα. Η αφήγηση με λίγα λόγια και έντονη, η αφαιρετική εικονογράφηση καταφέρνει να κάνει τον αναγνώστη συμμέτοχο στην ιστορία, να νιώσει την απώλεια και την προσμονή για ένα καλύτερο μέλλον. Το KHAT δεν είναι απλώς ένα graphic novel για πρόσφυγες· είναι μια ανθρώπινη μαρτυρία για το τι σημαίνει να χτίζεις ζωή μέσα από την ελπίδα, την αντοχή και την πίστη στον εαυτό σου.
Strawberry Shortcakes 1-2-3, Pat Sustendal, Random House USA, 1981
Το Strawberry Shortcakes 1‑2‑3 της Pat Sustendal είναι ένα παιδικό βιβλίο που αγαπώ πολύ, γιατί με ταξιδεύει πίσω στην παιδική μου ηλικία, στον κήπο και τις ώρες παιχνιδιού. Οι εικόνες του είναι γλυκές, χαρούμενες και παραμυθένιες, με ζωντανά χρώματα που αιχμαλωτίζουν την προσοχή και τη φαντασία των μικρών αναγνωστών. Η μορφή του -board book με laminated σελίδες- το κάνει ανθεκτικό, πρακτικό και ταυτόχρονα ξεχωριστό, με μια αίσθηση διαχρονικής ποιότητας. Αυτό που μου αρέσει περισσότερο είναι πώς συνδυάζει με τέλειο τρόπο αριθμούς, εικονογράφηση και μια μικρή ιστορία/αφήγηση: προσφέρει δηλαδή πολλά πράγματα μαζί, χωρίς να γίνεται φορτωμένο. Η ανάγνωση γίνεται μια μαγική εμπειρία, γεμάτη παιχνίδι και χρώμα, που θυμίζει τις ανέμελες στιγμές της παιδικής ηλικίας και διατηρείται ζωντανή μέχρι σήμερα. Ακόμα και η κόρη μου συνεχίζει να το αγαπά και να το φυλάει δίπλα της, μοιράζοντας τη χαρά που ένιωσα κι εγώ κάποτε και συνεχίζω να έχω.
Mariedl, une histoire gigantesque, Laura Simonati, Versant Sud, 2023
Ανακάλυψα το Mariedl, une histoire gigantesque στην Έκθεση Βιβλίου της Μπολόνια, όπως και πολλά άλλα μικρά διαμάντια, και με τράβηξε αμέσως η ιδιαίτερη εικονογράφηση. Η Mariedl, μια κοπέλα τόσο μεγάλη σωματικά που οι άλλοι τη χλευάζουν, ξεκινά ένα ταξίδι αναζήτησης αποδοχής και φιλίας, αλλά αυτό που με κέρδισε ήταν ο τρόπος που η ιστορία αποτυπώνεται μέσα στο βιβλίο. Η τυπογραφία είναι εντυπωσιακή: κεφαλαία γράμματα γραμμένα σαν να ανήκουν σε ημερολόγιο, και όλο το στήσιμο μοιάζει με κολάζ ιδεών. Κάθε σελίδα γίνεται ένα μικρό έργο τέχνης, όπου εικόνα, λέξη και διάταξη δημιουργούν μια ζωντανή εμπειρία ανάγνωσης. Η εικονογράφηση δεν συνοδεύει απλώς την ιστορία· την ενισχύει, μεταδίδει συναισθήματα, χαρά, φόβο και περιπέτεια, και κάνει το βιβλίο ένα μοναδικό παράδειγμα παιδικής λογοτεχνίας που συνδυάζει αφήγηση, εικαστικά και τυπογραφική φαντασία.
Cercasi gamba!, Irene Frigo, Carthusia, 2023
Στo Cercasi gamba! της Irene Frigo με κέρδισε αμέσως η μινιμαλιστική και πολύ παιδική εικονογράφηση του. Η ιστορία αφηγείται χωρίς λέξεις, μόνο με εικόνες, τη ζωή μιας παλιάς καρέκλας που έχει χάσει το ένα της πόδι. Μέσα από τις σελίδες, διαφορετικοί χαρακτήρες προσπαθούν με ευφάνταστους τρόπους να της δώσουν μια νέα «γκάμπα», χρησιμοποιώντας αντικείμενα όπως μπαστούνια, ομπρέλες ή άλλα απρόσμενα πράγματα. Το Cercasi gamba! δεν είναι απλώς μια ιστορία για μια καρέκλα· είναι ένας ύμνος στη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την μεταμόρφωση, που δείχνει πως ακόμη και κάτι «χαλασμένο» μπορεί να αποκτήσει νέα ζωή. Η απλότητα των εικόνων αφήνει χώρο για τη δική μας φαντασία και κάνει την ανάγνωση μια ζωντανή, διασκεδαστική εμπειρία για όλες τις ηλικίες.
Estate, Suzy Lee su Antonio Vivaldi, Coraini, 2023
Αυτό το βιβλίο με κέρδισε γιατί καταφέρνει να μεταφράσει τη μουσική σε εικόνες και συναίσθημα με έναν τρόπο απλό, αλλά βαθιά ποιητικό. Η Suzy Lee παίρνει το «Καλοκαίρι» του Βιβάλντι και το κάνει εμπειρία: νιώθεις τον ήλιο, το παιχνίδι, την προσμονή, αλλά και την ξαφνική καταιγίδα που διακόπτει τα πάντα. Μου αρέσει ιδιαίτερα το ότι οι σελίδες είναι σχεδόν χωρίς λόγια· δεν σου λέει τι να σκεφτείς, σε αφήνει να ακούσεις τη μουσική μέσα σου και να συμπληρώσεις την ιστορία με τη φαντασία σου. Οι εικόνες είναι δυναμικές, γεμάτες κίνηση και αντιθέσεις, και αλλάζουν ρυθμό όπως ακριβώς και η μουσική. Το βιβλίο αυτό δεν απευθύνεται μόνο σε παιδιά· είναι μια ήσυχη, αλλά έντονη υπενθύμιση ότι η τέχνη μπορεί να συνδέει ήχους, εικόνες και αναμνήσεις με τρόπο άμεσο και συγκινητικό.
