Ποιήματα: Gro Dahle
Εικονογράφηση: Kaia Linnea Dahle Nyhus
Μετάφραση: Μαργαρίτα Μέλμπεργκ
Εκδόσεις: Περισπωμένη
Χρονιά έκδοσης: 2025
Ηλικίες: από 5 έως 100+
H Gro Dahle, μία από τις σημαντικότερες φωνές της παιδικής λογοτεχνίας της Νορβηγίας και η εικονογράφος Kaia Linnea Dahle Nyhus, μας παραδίδουν έναν μικρό λογοτεχνικό θησαυρό. Το βιβλίο «Ελπίζω, είπε η χήνα» είναι μία συλλογή ποιημάτων που απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες. Με «οικοδέσποινα» μία χήνα γνωρίζουμε έναν κροκόδειλο, δύο καρακάξες, έναν σκύλο, έναν κύκνο και άλλα ζώα που συγκινούνται, διερωτώνται, ερωτεύονται, απογοητεύονται μέσα στον συναρπαστικό κόσμο της Dahle. Αξιοποιώντας τη συμβολική δυναμική της προσωποποίησης μετατρέπει τα ζώα σε φορείς ανθρώπινης αγωνίας. Έτσι, το χιούμορ συνυπάρχει με ερωτήματα γύρω από την αγάπη, τη φιλία, την ταυτότητα και την ανάγκη για αποδοχή.
Ο ελεύθερος στίχος των ποιημάτων και η απλότητα του λόγου δίνουν την ευκαιρία στο παιδί να έρθει σε επαφή με τις ιστορίες και να κατανοήσει το νόημα τους χωρίς την διαμεσολάβηση του ενήλικα. Να νιώσει, και ενδεχομένως να ταυτιστεί, με ερωτήματα που ταλαιπωρούν τους ήρωες των ποιημάτων και κυρίως την χήνα: Τι σημαίνει να αγαπάς; Πώς νιώθεις όταν σε αγαπάνε; Μπορώ να είμαι ο εαυτός μου για να με κάνει κάποιος παρέα; Είναι κακό που κλαίω; Έτσι η χήνα, που αποφασίζει να μείνει χήνα και να μην αλλάξει για να την ερωτευτεί ο κύκνος, ο σκύλος που μας παραδέχεται ότι κάποιες φορές είναι δύσκολο και ανυπόφορο να αντέχει να είναι σκύλος, αλλά και ο κροκόδειλος που ανακαλύπτει πως καμιά φορά τα δάκρυα μπορούν να γίνουν ωκεανός και να τον βοηθήσουν να σαλπάρει για ταξίδια μακρινά, δεν είναι απλά κάποια ζωάκια, κάποιοι χαριτωμένοι ήρωες, αλλά σύμβολα συναισθημάτων, αγωνίας και ελπίδας.
Παράλληλα, η εικονογράφηση της Kaia Linnea Dahle Nyhus- η οποία τιμήθηκε με το Kulturdepartementets illustrasjonspris (Βραβείο Εικονογράφησης του νορβηγικού Υπουργείου Πολιτισμού)- λειτουργεί συμπληρωματικά στα ποιήματα. Χρησιμοποιεί τρία χρώματα, το μαύρο, το πορτοκαλί και το λευκό και απεικονίζει τους ήρωες με απλότητα και έντονα χαρακτηριστικά, θα μπορούσαμε να πούμε πως η εικονογράφηση μοιάζει με παιδικά σκίτσα και έτσι είναι εύκολο τα παιδιά να την οικειοποιηθούν. Πολλές φορές παρατηρούμε ότι τα μάτια ή οι κινήσεις αποτυπώνουν τα συναισθήματα, όπως τα δάκρυα του κροκόδειλου μέσα στη βάρκα, ή η εικόνα του τυφλοπόντικα να κρύβει το πρόσωπο του μέσα στα χέρια του καθώς ντρέπεται γιατί είναι σίγουρος ότι δεν κάνει τίποτα σωστά.
Η ποιητική συλλογή «Ελπίζω, είπε η χήνα», από τον τίτλο της και μόνο φανερώνει μία στιβαρή θέση της χήνας στον κόσμο. Η συνύπαρξη, η αποδοχή, η ανάγκη να αγαπάς και να αγαπιέσαι, η σημαντικότητα της συγκρότησης της ταυτότητάς σου, το δικαίωμα του ανήκειν, γίνονται ανάγκες και συναισθήματα μέσα στους στοίχους των ποιημάτων. Η Dahle καταφέρνει όχι μόνο να μας δείξει τον δρόμο για το πως η ποίηση και το κάθε νόημα που φέρει μπορεί να απευθύνεται σε παιδιά, αλλά για το πως η λογοτεχνία για παιδιά, στο σύνολό της, είναι μία σοβαρή υπόθεση και εμπεριέχει το ουσιαστικότερο νόημα των δικαιωμάτων των παιδιών.
Κάθε ποιήμα στο βιβλίο μπορεί να αναλυθεί με πολλούς τρόπους και κάθε άνθρωπος- μικρός ή μεγάλος- που θα το διαβάσει μπορεί να δώσει τη δική του ερμηνεία και να νιώσει το δικό του νόημα. Θέλω να κλείσω με αυτό: η χήνα βλέπει την άσπρη κότα φοβισμένη να κάθεται σε μία γωνία και να μην σαλεύει, έχοντας πάρει την απόφαση πως όλα έχουν τελειώσει αφού τρέμει στην ιδέα να βγει έξω, στο άγνωστο. Τότε η χήνα πάει κοντά της, την αγκαλιάζει και της δείχνει ότι δεν της είχε δείξει ποτέ κανείς: την καρέκλα, το ποτήρι, τη στέγη, τον σκύλο, την πάπια.
Λοιπόν; Ας «αγκαλιάζουμε» κάθε άνθρωπο δίπλα μας που έχει χάσει το δρόμο του, κάθε άνθρωπο που ποτέ κανείς δεν του έχει εξηγήσει τον κόσμο, κάθε παιδί που μπορεί να είναι χαμένο. Κι ας θυμόμαστε πως, αυτό που φαίνεται ως δεδομένη πορεία από την ιστορία του κάθε ανθρώπου, μπορεί να αλλάξει ακόμα και την τελευταία στιγμή με ένα τρυφερό βλέμμα, με νοιάξιμο και φροντίδα, με την ελπίδα, όπως η χήνα.
Διαβάστε εδώ τη συνέντευξη της Gro Dahle στη Ζωή Κοσκινίδου.
Διαβάστε εδώ για τις δύο παρουσιάσεις του βιβλίου στην Αθήνα.
