Κείμενο: Sandrine Bonini και Annick Cojean
Εικονογράφηση: Sandrine Bonini
Μετάφραση: Μαρίζα Ντεκάστρο
Εκδόσεις: Παπαδόπουλος
Χρονιά έκδοσης: 2025
Ηλικία: 9+
Η Ζιζέλ είναι ένα υπέροχο κοριτσάκι, τέρας υπακοής και γλυκύτητας. «Πως είπατε;» Χαρούμενη και όλο ζωντάνια; Λάθος! Η Ζιζέλ είναι αγανακτισμένη. Επαναστάτρια! Ελεύθερη! Και όλα αυτά γιατί είναι ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΑΔΙΚΙΑΣ! Όλα αυτά, παρμένα από την εισαγωγή του βιβλίου, αφορούν τη διάσημη αγωνίστρια Ζιζέλ Χαλιμί. Ένα βιβλίο με 9 τρισέλιδα κεφάλαια, για 9 κεφαλαιώδεις προβληματισμούς απ’ όταν η Ζιζέλ ήταν παιδί, οι οποίοι έγιναν διαρκείς διεκδικήσεις στη ζωή της.
Το βιβλίο ξεκινά με προβοκατόρικες ερωτήσεις από έναν αφανή αφηγητή που δίνει τη θέση του στην Ζιζέλ για να πει η ίδια για τις παιδικές της εμπειρίες. Κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται με εγκυρότητα, με τη συμβολή της φίλης της και συν-συγγραφέα των μαρτυριών της, Annick Cojean. Οι διεκδικήσεις ξεκίνησαν από το ίδιο της το σπίτι: με απεργία πείνας (!) κατάφερε να μην κάνει αγγαρείες στη θέση των αδελφών της. Με πολύ χιούμορ, οι δημιουργοί αποτυπώνουν την αγανάκτηση της Ζιζέλ για την ντροπή της περιόδου: «…είναι σαν να ψάχνω σε βαθιές σπηλιές… για τα πράγματα που σχετίζονται με την περίοδο… νόμιζα ότι έπρεπε να τα έχουμε πρόχειρα»! Ενώ το παραπάνω, δυστυχώς, δεν μας ακούγεται μακρινό και ολότελα ξένο, είμαι σίγουρη ότι στα παιδιά του σήμερα, δημιουργεί μεγάλο ξάφνιασμα που η Ζιζέλ διάβαζε κρυφά, γιατί οι γονείς της δεν της το επέτρεπαν! Το κεφάλαιο «Η Γνώση», χωρίς να θέλει να είναι διδακτικό, νομίζω πως περνά στα παιδιά τη δύναμη της μάθησης βιωματικά μέσα από ένα παιδί, παρά μέσω γονικών συμβουλών. Πολλά από αυτά που διεκδικούσε η Ζιζέλ είναι ακόμα ζητούμενα, από τα παιδιά προς τους γονείς τους και προς την κοινωνία. Επομένως, το βιβλίο αυτό, όχι μόνο καλλιεργεί στα παιδιά να διεκδικούν με αυτοπεποίθηση, αλλά προσκαλεί και τους ίδιους τους γονείς να αναμετρηθούν με τα στερεότυπα και τα ταμπού, προκειμένου να απελευθερωθούν, ή έστω να αυξήσουν τους βαθμούς ελευθερίας των παιδιών τους.
Το βιβλίο αυτό είναι το πιο πρόσφατο κόμικ της Sandrine Bonini. Με μόλις τρία χρώματα -ροζ, πορτοκαλί, καφέ- πάνω σε λευκές σελίδες, δεκάδες εκφραστικές πόζες της Ζιζέλ, μπαλόνια σκέψης ή διαλόγου, πολλά πλακάτ και ελάχιστα αφηγηματικά πλαίσια, παρακολουθούμε τη συλλογιστική και τη στάση ζωής αυτού του παιδιού. Η Ζιζέλ απεικονίζεται με πλήθος συναισθημάτων και διαθέσεων: αγανάκτησης, θυμού, θέλησης, μαχητικότητας, θάρρους, αυτοπεποίθησης, τόλμης. Εικονογραφικά, η μικρή Ζιζέλ έχει συνήγορο: ένα μικρό, ανθρωπόμορφο, εκφραστικό και συχνά αστείο αβοκάντο. Τυχαίο; Δεν νομίζω! Στα γαλλικά το ουσιαστικό «une avocate» εκτός από το φρούτο, αναφέρεται στη δικηγόρο, όπως ονειρεύτηκε και έγινε η ίδια, με σκοπό να υπερασπίζεται τη δικαιοσύνη υπέρ των αδυνάτων.
Ντρέπομαι που το λέω, αλλά δεν θυμάμαι να έχω ξαναδιαβάσει για την Ζιζέλ. Με αυτό το βιβλίο έχουμε την ευκαιρία να μην πουν κάτι τέτοιο τα παιδιά μας. Η έγκριτη ανταποκρίτρια της Le Monde, Annick Cojean, γράφει στο επιλογικό της σημείωμα ως συνδημιουργός του βιβλίου αυτού ότι η Ζιζέλ, στα 92 της (έναν χρόνο πριν πεθάνει) «ήθελε να απευθυνθεί στα μικρά κορίτσια και να τους πει: … Πάρτε μέρος στις αλλαγές του κόσμου. Και να νοιάζεστε η μια για την άλλη».
