Η Μεγάλη Βρετανία, μία από τις ισχυρότερες αγορές βιβλίου στον κόσμο, με φορείς που στηρίζουν συστηματικά το βιβλίο χωρίς αυστηρούς διαχωρισμούς ανάμεσα σε ενήλικο και παιδικό, με θεσμοθετημένα βραβεία που αναδεικνύουν τη σπουδαιότητά του και τους δημιουργούς του, αλλά και με podcasts και δημοσιογραφικές στήλες σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης που το έχουν σταθερά στο επίκεντρο, μελέτησε πρόσφατα στοιχεία ερευνών για την ανάγνωση που έφεραν στο φως τα ποσοστά των Βρετανών που διαβάζουν ή, ακριβέστερα, δεν διαβάζουν και αποφάσισε να πάρει την κατάσταση στα χέρια της, επιχειρώντας να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων για την ανάγνωση ως μέσο ψυχαγωγίας και την ουσιαστική επαφή όλων με τον κόσμο του βιβλίου.
Έτσι λοιπόν, όλο το 2026 η Μεγάλη Βρετανία γιορτάζει μια σημαντική πολιτιστική πρωτοβουλία γνωστή ως Εθνικό Έτος Ανάγνωσης (National Year of Reading), μια πανεθνική εκστρατεία που στοχεύει να αναζωογονήσει τη σχέση της χώρας με τα βιβλία και την ανάγνωση για ευχαρίστηση. Το Υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου, σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Γραμματισμού και άλλους μεγάλους οργανισμούς προώθησης της παιδείας και της φιλαναγνωσίας, σχεδίασε και υλοποιεί την πρωτοβουλία Go All In, επιδιώκοντας να αναδιαμορφώσει τις αναγνωστικές συνήθειες σε όλες τις ηλικίες και σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.
Η εκστρατεία αυτή ξεκίνησε μετά τη δημοσιοποίηση της έρευνας του Εθνικού Ιδρύματος Γραμματισμού για τη μεγάλη πτώση στην προτίμηση των Βρετανών για τα βιβλία και την ανάγνωση. Επιμέρους έρευνες έδειξαν ότι η ανάγνωση για ευχαρίστηση μεταξύ παιδιών και νέων στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Πολλά σπίτια διαθέτουν λίγα βιβλία, ενώ οι ψηφιακοί περισπασμοί ανταγωνίζονται έντονα τον χρόνο και την προσοχή μικρών και μεγάλων, στοιχεία που επηρεάζουν όχι μόνο τις σχολικές επιδόσεις των παιδιών αλλά και την ψυχική ευεξία και την κοινωνική κινητικότητα όλων των ατόμων.
Το σύνθημα της εκστρατείας «Go All In» (Δώστε τα όλα) έχει σκοπό να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να διαβάζουν ό,τι πραγματικά τους ενδιαφέρει. Αντί να επικεντρώνεται αποκλειστικά στην κλασική λογοτεχνία, η εκστρατεία αγκαλιάζει κάθε μορφή ανάγνωσης, από μυθιστορήματα και κόμικς, μέχρι περιοδικά, εφημερίδες, διαδικτυακά άρθρα και ηχητικά βιβλία. Το μήνυμα είναι απλό: αν περιλαμβάνει λέξεις και προκαλεί περιέργεια, μετράει. Βασικοί πυλώνες του προγράμματος είναι η ανάγνωση που μοιράζεται και, πάνω από όλα, η μεγαλόφωνη ανάγνωση.
Ετσι, λοιπόν, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026 έχουν ήδη ξεκινήσει και θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται χιλιάδες εκδηλώσεις σε όλη την Αγγλία, τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Τα σχολεία οργανώνουν ειδικά προγράμματα ανάγνωσης, οι βιβλιοθήκες φιλοξενούν συγγραφείς και μεγαλόφωνες αναγνώσεις, ενώ οι τοπικές κοινότητες δημιουργούν λέσχες βιβλίου και δημόσιες προκλήσεις ανάγνωσης (reading challenges). Μέσα από προγράμματα που αφορούν την πρώιμη παιδική ηλικία και ανάπτυξη βοηθούν τους γονείς να διαβάζουν σε βρέφη και νήπια, ενώ πρωτοβουλίες σε χώρους εργασίας προωθούν την ανάγνωση και στους ενήλικες.
Το πόσο σοβαρά έχουν πάρει οι Βρετανοί το θέμα της ανάγνωσης δεν φαίνεται μόνο από το πώς συνασπίστηκαν κράτος και φορείς για να αναδείξουν το πρόβλημα και να συμβάλουν στη λύση του, αλλά και στο πώς σχεδίασαν ολόκληρη την καμπάνια και την επικοινωνούν προς όλους, σχολεία, βιβλιοθήκες, κοινό και μέσα ενημέρωσης. Το site της καμπάνιας είναι εύχρηστο, περιέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εκστρατεία και την ανάγνωση, είναι οργανωμένο ανά ηλικιακή ομάδα, ενώ μόνο η παρουσίαση των πυλώνων της καμπάνιας και του τρόπου που σχεδιαστηκε αυτή αλλά και η εικαστική της ταυτότητα εκτείνεται σε σχεδόν εκατό σελίδες παρουσίαση.
Εντυπωσιακό είναι επίσης ότι δεν παραλείπεται το κομμάτι των κρατουμένων στις φυλακές της χώρας, δίνοντας χώρο να ακουστεί πόσο σημαντική είναι η ανάγνωση και το βιβλίο για ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα (κάτι που και στην Ελλάδα είχε προσπαθήσει να κάνει η Μυρσίνη Ζορμπά και αναφέρεται στο βιβλίο «Κασσαβέτεια. Το χρονικό μιας βιβλιοθήκης στη φυλακή ανηλίκων», εκδ. ΕΚΕΒΙ, 1998).
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο της καμπάνιας είναι η βελτίωση της πρόσβασης στα βιβλία. Φιλανθρωπικοί οργανισμοί διανέμουν δωρεάν βιβλία σε οικογένειες με λιγότερους πόρους και ενισχύουν σχολικές και δημόσιες βιβλιοθήκες, ώστε κάθε παιδί να μεγαλώνει περιτριγυρισμένο από ιστορίες.
Δημόσια πρόσωπα, συγγραφείς, αθλητές και προσωπικότητες των μέσων ενημέρωσης υποστηρίζουν επίσης την εκστρατεία, κάνοντας την ανάγνωση ορατή, ελκυστική και ευχάριστη. Στόχος δεν είναι μια απλή εορταστική χρονιά, αλλά η αρχή μιας μόνιμης πολιτιστικής αλλαγής. Οι διοργανωτές ελπίζουν ότι μέχρι το τέλος του 2026 περισσότεροι άνθρωποι θα διαβάζουν τακτικά, οι οικογένειες θα μοιράζονται βιβλία και οι κοινότητες θα ανακαλύψουν ξανά τις βιβλιοθήκες ως ζωντανούς χώρους συνάντησης. Σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών, η πρωτοβουλία επιβεβαιώνει ότι η ανάγνωση παραμένει ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία γνώσης, φαντασίας και ανθρώπινης σύνδεσης.
*Όλες οι φωτογραφίες προέρχονται από το επίσημο site της καμπάνιας και το cottonbro studio.
