Η Πηνελόπη της Gema Sirvent έτσι όπως τη φαντάστηκε και τη σχεδίασε ο Raul Guridi

H Gema Sirvent γενήθηκε και μεγάλωσε στην Αλικάντε της Ισπανίας. Εκτός από συγγραφέας, είναι επιμελήτρια εκδόσεων και εισηγήτρια σε παιδικά εργαστήρια, ενώ διευθύνει και παρουσιάζει τη ραδιοφωνική εκπομπή παιδικής φιλαναγνωσίας El Laberinto Imaginario. Πριν μπει στον εκδοτικό κόσμο, δούλευε στον τραπεζικό τομέα. Μια συνέντευξη στο ραδιόφωνο την ώρα που πήγαινε για δουλειά κι ένα μποτιλιάρισμα της άλλαξαν τη ζωή της για πάντα. Εκείνη την ημέρα γεννήθηκε η Πηνελόπη της και μαζί της ξαναγεννήθηκε η ίδια. Από εκείνη τη στιγμή πέρασαν κάποια χρόνια, άλλαξε επάγγελμα, έγραψε ιστορίες για παιδιά κι επιμελήθηκε βιβλία άλλων. Μέχρι που έφτασε το πλήρωμα του χρόνου και αποφάσισε να αφηγηθεί την ιστορία της Πηνελόπης, που όλα αυτά τα χρόνια περίμενε υπομονετικά τη δική της στιγμή για να βγει στον κόσμο. Με αφορμή τη μετάφραση και κυκλοφορία στα ελληνικά του εικονοβιβλίου της “Η Πηνελόπη της θάλασσας” από τις εκδόσεις Μικρή Σελήνη, η Κόκκινη Αλεπού είχε την ευκαιρία να μιλήσει με την Ισπανίδα συγγραφέα για το βιβλίο της, την ομηρική Πηνελόπη, τις ομοιότητες και τις διαφορές τους, τις Πηνελόπες της δικής της ζωής και τη συνεργασία της με τον σπουδαίο εικονογράφο Raul Guridi.

Ποια είναι η ιστορία της «Πηνελόπης της θάλασσας» και τι ήταν αυτό που προκάλεσε την ανάγκη να την κάνετε βιβλίο;
Όταν ήμουν μικρή ο πατέρας μου είχε μια συλλογή με κάτι πανέμορφες εκδόσεις κλασικών λογοτεχνικών έργων. Μου άρεσε πολύ να διαβάζω αποσπάσματα από αυτά τα βιβλία και η Οδύσσεια του Όμηρου ήταν ένα από τα βιβλία που ξεχώρισα. Το ταξίδι του Οδυσσέα, γεμάτο περιπέτειες και κινδύνους, μυθολογικά τέρατα και γοργόνες, ήταν πραγματικά φανταστικό! Ο ήρωας, χάρη στην ευφυία του, πάντα κατόρθωνε να βγαίνει νικητής και να επιστρέφει στη θάλασσα, ψάχνοντας για την Ιθάκη του. Η Πηνελόπη από την άλλη ήταν πάντα η ενάρετη, η πιστή, η λογική. Αυτή που περιμένει για πάντα. Κάτι που δεν συνειδητοποίησα εκείνη τη στιγμή – και το οποίο αναγνωρίζω στον εαυτό μου τώρα – είναι ότι δεν ήθελα ποτέ να γίνω η Πηνελόπη. Ήθελα να είμαι ο Οδυσσέας: να ταξιδεύω στις θάλασσες και να αντιμετωπίζω όλους τους κινδύνους που βρίσκονται μπροστά μου. Η Πηνελόπη περίμενε και απελπιζόταν. Ύφαινε, ξετύλιγε και υπέφερε για τον Οδυσσέα, για τον γιο της και για το βασίλειο της Ιθάκης. Ήταν ο τυπικός γυναικείος χαρακτήρας και για ένα ανήσυχο κορίτσι σαν εμένα αυτός ο τύπος χαρακτήρα δεν είχε κανένα ενδιαφέρον.

Τα χρόνια πέρασαν και μια μέρα καθώς πήγαινα σε μια επαγγελματική συνάντηση, κόλλησα στην κίνηση. Άκουγα ραδιόφωνο στο αυτοκίνητο, τη συνέντευξη ενός άντρα που είχε αφήσει τα πάντα για να περιπλανηθεί στον κόσμο με μηχανή. Τον ρώτησαν για το κίνητρό του, τον λόγο για αυτήν την τρελή απόφαση και άρχισε να απαγγέλλει την Ιθάκη του Κωνσταντίνου Καβάφη:

Σὰ βγεῖς στὸν πηγαιμὸ γιὰ τὴν Ἰθάκη,
νὰ εὔχεσαι νἆναι μακρὺς ὁ δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.

Τοὺς Λαιστρυγόνας καὶ τοὺς Κύκλωπας,
τὸν θυμωμένο Ποσειδῶνα μὴ φοβᾶσαι,
τέτοια στὸν δρόμο σου ποτέ σου δὲν θὰ βρεῖς,
ἂν μέν᾿ ἡ σκέψις σου ὑψηλή, ἂν ἐκλεκτὴ
συγκίνησις τὸ πνεῦμα καὶ τὸ σῶμα σου ἀγγίζει.

H Ισπανίδα συγγραφέας Gema Sirvent.

Χωρίς να ξέρω τον λόγο, ξέσπασα σε κλάματα, εκεί στη μέση του μποτιλιαρίσματος, μέσα στο αυτοκίνητό μου, κολλημένη, μια λέξη με διττή σημασία για μένα, μια εκπληκτική μεταφορά της ίδιας μου της ζωής. Είχα κάνει ως τότε ακριβώς όσα έρπεπε να κάνω: είχα υπάρξει μια καλή μαθήτρια, φρόντιζα τους γονείς μου, είχα μια καλή δουλειά, είχα παντρευτεί κι είχα κανει παιδιά. Αυτό ήταν όμως όλο; Σκεφτόμουν τον Οδυσσέα των παιδικών μου χρόνων και όλα όσα ήθελα να γίνω. Και πού τελικά είχα καταλήξει. Είχα γίνει η Πηνελόπη. Πάντα περίμενα για κάτι χωρίς να ξέρω τι ήταν αυτό το κάτι. Κολλημένη σε μια δουλειά που πλέον είχε γίνει ρουτίνα, που δεν ήταν για μένα. Αισθανόμουν σαν σκιά και το μόνο που μου είχε μείνει ήταν να περιμένω. Ακριβώς εκείνη τη στιγμή, ο σπόρος αυτής της ιστορίας φυτεύτηκε μέσα μου, μαζί με την απόφαση να φύγω από τη δουλειά μου, να ξεκινήσω μια νέα επαγγελματική διαδρομή και να αλλάξω τη ζωή μου δραστικά.

Δεν ήμουν ο Οδυσσέας, ούτε θα γινόμουν ποτέ, γιατί δεν είχα μεγαλώσει για να γίνω όπως εκείνος. Γιατί δεν μπορούσε όμως η Πηνελόπη να βγει έξω και να ψάξει τη δική της Ιθάκη; Δεν ήταν μια απόφαση που έγινε πραγματικότητα εκείνη τη στιγμή, αλλά ήταν τότε που άρχισε να παίρνει μορφή, μαζί με την Ιθάκη μου. Εκεί, κολλημένη στην κίνηση. Οταν έγραψα το «Η Πηνελόπη της θάλασσας» είχαν περάσει ήδη δύο χρόνια από εκείνη τη στιγμή στο αυτοκίνητο. Είχα αλλάξει δουλειά, είχα μπει στον εκδοτικό κόσμο και είχα αρχίσει να αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω γραπτώς όλα αυτά που ένιωθα. Η Πηνελόπη παρέμενε στο μυαλό μου όλον αυτόν τον καιρό γιατί ήξερα ότι ο Οδυσσέας θα είχε ήδη ορμήξει στην περιπέτεια χωρίς να το σκεφτεί δεύτερη φορά. Κι αυτό θα φαινόταν φυσιολογικό σε όλους. Δεν θα ίσχυε όμως το ίδιο και για την Πηνελόπη. Τι θα σκέφτονταν οι άνθρωποι για τη συνετή Πηνελόπη αν είχε πάει στη θάλασσα αναζητώντας τον Οδυσσέα αντί να περιμένει; Δεν θα είχαν συμφωνήσει όλοι, αυτό είναι σίγουρο. Θα νόμιζαν ότι ήταν τρελή! Όταν ακολουθείς μια διαφορετική πορεία από αυτή που το κοινωνικό σου περιβάλλον καταλαβαίνει και αποδέχεται, ο δρόμος είναι δύσκολος και η απόφαση τρομακτική. Είναι όμως ο μοναδικός τρόπος να είσαι τίμιος απέναντι στον εαυτό σου. Αν το καλοσκεφτείς, αυτό που τελικά συμβαίνει πάντα στο τέλος είναι πως καταλήγεις να ευχαριστείς τους άλλους, όχι τον εαυτό σου. Τουλάχιστον, αυτό συνέβη στη δική μου περίπτωση. Νομίζω πως ξεχνάμε ότι στην πορεία της ζωής μας αφήνουμε πίσω μικρά κομμάτια του εαυτού μας. Ίσως μια ωραία μέρα ανακαλύψεις ότι έχουν περάσει 20 χρόνια και περιμένεις ακόμα την ευκαιρία να κάνεις ό,τι θες πραγματικά με τη ζωή σου. Αυτό το βιβλίο αντικατοπτρίζει αυτή τη στιγμή, τη στιγμή του θάρρους. Τη στιγμή που παίρνεις μια απόφαση που μπορεί να κάνει τη ζωή σου εκπληκτική!

Μπορείτε να περιγράψετε την Πηνελόπη; Ποια είναι; Είναι κορίτσι, είναι γυναίκα; Πού μένει και γιατί θέλει να φύγει από το σπίτι της; Υπάρχει ίσως κάτι που φοβάται;
Η Πηνελόπη είμαι εγώ, είναι η μητέρα μου, είναι η κόρη μου. Είναι όλες οι γυναίκες που κάποια στιγμή ένιωσαν ότι η ζωή τους θα μπορούσε να είναι κάτι περισσότερο. Που αισθάνονται την ανάγκη να μπορούν να επιλέξουν για τον εαυτό τους, να περπατήσουν σε άγνωστα μονοπάτια. Στο βιβλίο ήθελα να το τονίσω ακριβώς αυτό: ότι η Πηνελόπη είναι όλοι μας, σε οποιαδήποτε ηλικία, γιατί ποτέ δεν είναι πολύ αργά να ξεκινήσεις κάτι καινούργιο. Στην πραγματικότητα, η Πηνελόπη του βιβλίου δε φεύγει μακριά από κάτι, απλά ψάχνει το δικό της μονοπάτι. Νομίζω ότι αυτό που φοβάται περισσότερο είναι να παραμένει κολλημένη· παρόλο που θέλει να τιμήσει όλα όσα έχει διδαχθεί, ταυτόχρονα θέλει να τα ερμηνεύσει με τον δικό της τρόπο. Συνήθως, αυτοί που μας αγαπούν προσπαθούν να μας δείξουν τι πιστεύουν ότι είναι καλύτερο για εμάς, και μερικές φορές μας επιβάλλουν τα δικά τους θ