Κοχυλάκι, εσύ δε φταις!

Γράφει η Ελένη Αθανασοπούλου

Συγγραφέας: Μάγια Μύριαμ Παπαγεωργίου, Φιλίππη Ρούβαλη, Νατάσα Ρουστάνη και Γκλόρια Χόντια, μέλη της Ομάδας Άγγιγμα και Όρια
Εικονογράφηση: Βίλλυ Καραμπατζιά
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Χρονιά έκδοσης: 2022
Ηλικίες: 3+, 5+

Ένα μικρό κοχυλάκι παίζει χαρούμενο στην ακτή, όταν δελεάζεται από τον “γνωστό άγνωστο” κάβουρα για μια βόλτα στα βαθιά. Εκεί νιώθει φόβο και κίνδυνο, καθώς ο κάβουρας ζητά επίμονα και επιχειρεί αγγίγματα στο κοχυλάκι. Εκείνο όμως με ταχύτητα και θάρρος, ξεφεύγει. “Καθόλου εσύ δεν φταις” το καθησυχάζει η μαμά του και με την προστασία και τις συμβουλές της, συνεχίζει ευτυχισμένο και ασφαλές τη ζωή του.

Η ομάδα που εμψυχώνει εδώ και μια επταετία τη δράση «Άγγιγμα και Όρια» απευθύνεται, όπως συνηθίζει, όχι μόνο σε παιδιά, αλλά και γονείς & εκπαιδευτικούς, αυτή τη φορά μ’ ένα βιβλίο – πρωτοποριακό για την ελληνική παιδική βιβλιογραφία –  που πραγματεύεται το τολμηρό και (δυστυχώς πάντα) επίκαιρο θέμα: την παιδική σεξουαλική κακοποίηση. Το βιβλίο αυτό περιέχει μια εικονογραφημένη ιστορία για πολύ μικρά παιδιά, ωστόσο λόγω της ιδιάζουσας και αιχμηρής θεματολογίας του, είναι κατάλληλο για ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα. Επιπρόσθετα, εκτός από την ιστορία, περιέχει κι έναν συνοπτικό, αλλά πλήρη οδηγό για γονείς και εκπαιδευτικούς.

Εστιάζει στην προστασία του σώματος, δεν είναι ένα βιβλίο σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Ωστόσο, μέσα από την ανάλυση που γίνεται στον πρόλογο του βιβλίου η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση φαίνεται να είναι απαραίτητο συστατικό της ενδυνάμωσης και προστασίας των παιδιών, ενώ συνοδεύει τις προτεινόμενες δραστηριότητες στις τελευταίες σελίδες του.

Ενώ με έχουν κουράσει ως αναγνώστρια τα βιβλία με ήρωες – ζώα, στο συγκεκριμένο νιώθω εύστοχη και απαραίτητη την αποστασιοποίηση από το ανθρώπινο είδος. Αφενός -και το κυριότερο- τα συναισθήματα που προξενεί η παρενόχληση, απαλύνονται λόγω της μη ανθρώπινης φύσης των πρωταγωνιστών της ιστορίας. Επίσης, η ταυτότητα του πρωταγωνιστή απεμπλέκει το φύλο, το χρώμα ή άλλα χαρακτηριστικά του παιδιού από τη θυματοποίησή του, καθιστώντας την ιστορία έμμεσα συμπεριληπτική και σημαντική για κάθε παιδί. Τέλος, η επιλογή των οστρακοειδών, περνά το μήνυμα της δύναμης του δικαιώματος στη προστασία του σώματός μας.

Ο έμμετρος λόγος είναι πιθανώς “κλειδί” επίτευξης του στόχου του βιβλίου. Πέραν της λογοτεχνικής του χάρης, πιθανώς αποτυπώνεται καλύτερα στο παιδί. Επομένως η συμβουλή της μαμάς, απομνημονευμένη σαν τραγουδάκι, θα μπορούσε πιθανώς να λειτουργήσει λυτρωτικά την κρίσιμη στιγμή.

Σχολικές, οικογενειακές και άλλες βιβλιοθήκες, σας χρειάζεται το «Κοχυλάκι, εσύ δε φταίς!». Η ιδιωτικότητα του σώματος των μικρών παιδιών, η συναίνεση στα αγγίγματα συγγενών και φίλων και η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση από μικρή ηλικία αν και απαραίτητα, έρχονται σε αντιπαράθεση με τα στερεότυπα και τα ταμπού που πολλοί από εμάς ακόμη κουβαλάμε. «Πήγαινε να σε αγκαλιάσει ο θείος σου», «Δώσε φιλάκι στη γιαγιά σου», «Δεν συζητάμε τέτοια πράματα» είναι νοοτροπίες που έχουν δυστυχώς μερίδιο ευθύνης στα θλιβερά περιστατικά ασέλγειας που συνεχώς έρχονται στη δημοσιότητα. Ας αποτελέσει το βιβλίο αυτό την αρχή για να θέσουμε τις σωστές βάσεις για την ενεργητική και προληπτική προστασία και την ασφάλεια της ύπαρξης των παιδιών.

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ

Προδημοσίευση: Το μεσαιωνικό κάστρο και οι γίγαντες του Ουρανού

Από το Μαχνάταν, στη Ρουμανία και από εκεί στη μακρινή Ιαπωνία, για να γυρίσουμε στη γειτονιά μας, στην Ιταλία και να κάνουμε μια στάση στη Γαλλία, με αφορμή το νέο βιβλίο της σειράς “Οι Κατάσκοποι της Γεωγραφίας”. Το έκτο βιβλίο με τίτλο “Το μεσαιωνικό κάστρο και οι γίγαντες του Ουρανού” είναι γραμμένο από την Άννα Κοντολέων και εικονογραφημένο, όπως όλα της σειράς, από τη Λίλα Καλογερή.

Χάθηκα

Στο εξώφυλλο του βιβλίου μια πολική αρκούδα στέκεται κάτω από τεράστιους ουρανοξύστες, που προοπτικά φεύγουν για να σμίξουν στον ουρανό, και κοιτάει επίμονα έναν χάρτη της μεγαλούπολης, κάτω από τον τίτλο «Χάθηκα».

Τα καλύτερα παιδικά βιβλία του 2023

Κάθε χρόνο η “Κόκκινη Αλεπού” ανακοινώνει τη λίστα με τα βιβλία που ξεχώρισε, με εκδόσεις από όλες τις κατηγορίες του παιδικού. Για το 2023 ξεχωρίσαμε 24 βιβλία, από ολες τις κατηγορίες του παιδικού βιβλίου: εικονογραφημένο, παιδικό, εφηβικό-νεανικό, γνώσεων.