Κείμενο: Lois Lowry
Εκδόσεις: Παπαδόπουλος
Μετάφραση: Μαρίζα Ντεκάστρο
Χρονιά έκδοσης: 2025
Ηλικίες: 9+
Η βραβευμένη με Newbery συγγραφέας Lois Lowry μάς μεταφέρει στην Κοπεγχάγη του 1943, σε μια σπαρακτική και πανέμορφη ιστορία με φόντο τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το πώς σημειώθηκε στη Δανία. Γραμμένο το 1989, το μυθιστόρημα μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά, με τρόπο εξαιρετικό από τη Μαρίζα Ντεκάστρο για τις εκδόσεις Παπαδόπουλος που ανέλαβαν τελευταία την εργογραφία της Lοwry.
Ο ναζισμός χτυπάει και την πόρτα της Δανίας με τρόπο ολοκληρωτικό και απότομο. Η Άννε-Μαρί Γιόχανσεν, η δεκάχρονη πρωταγωνίστρια, βλέπει τη ζωή της να καταρρέει από τη μια στιγμή στην άλλη· η μελλόνυμφη αδερφή της σκοτώνεται ακαριαία, οι Εβραίοι γονείς της καλύτερής της φίλης αρπάζονται μέσα στη νύχτα και η φίλη της αυτή παίρνει τη θέση της χαμένης της αδελφής ώστε να σωθεί από την κτηνωδία. Στη Δανία συμβαίνουν πολλά και φρικτά που οι αναγνώστες θα ανακαλύψουν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου, που περιέχει, μεταξύ άλλων, εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πληροφορίες, ιστορικά ακριβείς, όπως το ότι οι Δανοί έκαψαν τον στόλο τους όταν πλησίασαν οι Ναζί, με σκοπό να μην αρπάξουν τα πλοία οι εχθροί και τα χρησιμοποιήσουν εναντίον τους. Ένα άλλο τρομερό κόλπο περιγράφεται στο βιβλίο που στόχευε ενάντια στον εντοπισμό των ανθρώπων από τα σκυλιά· αυτό όμως δεν θα το αποκαλύψω, καθώς το βρήκα συναρπαστικό και δε σκοπεύω να κάνω σπόιλερ, σε περίπτωση που δεν το γνωρίζατε.
Η φρίκη του πολέμου, η καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η ανθρώπινη αλληλεγγύη και η κατάρρευση της κανονικότητας όπως τη γνωρίζουμε, είναι τα κυριότερα χαρακτηριστικά του βιβλίου. Η γραφή της Lowry, όπως την είδαμε και στα άλλα της βιβλία Φύλακας της Μνήμης και Υφάντρα της Μνήμης, είναι απλή, στρωτή και εικονοπλαστική με τρόπο κινηματογραφικό, και αυτό έχει διατηρηθεί τέλεια στη μετάφραση στα ελληνικά. Αποφεύγοντας κάθε μελό στοιχείο, το βιβλίο μάς κρατά σε εγρήγορση ενώ περιδιαβαίνουμε μαζί με την Άννε-Μαρί τα τοπία, τις γειτονιές, τα πρόσωπα και τις καταστάσεις. Αποφεύγει επίσης τους δογματισμούς, τους διδακτισμούς και τους συναισθητισμούς. Δίχως όλους αυτούς τους -ισμούς, το βιβλίο μένει καθαρό, διαυγές, παράλληλα όμως και επώδυνο, διατηρώντας με κάποιον τρόπο τη φωτεινότητας της ελπίδας στην ανθρωπότητας σε καιρούς απάνθρωπους και δύσκολους.
Ένα πολύ ωραίο βιβλίο και μια ενδιαφέρουσα ιστορία, κατάλληλα γραμμένη για παιδιά άνω των 9 ετών, με σκοπό να μιλήσει για τη φρίκη του πολέμου και το τι σημαίνει ανθρώπινο δικαίωμα και διεκδίκηση. Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου είναι ο λογοπαιγνικός του τίτλος: Μέτρησε τα αστέρια είναι ένα εδάφιο της Βίβλου, όπου ο Θεός καταμετρά (numbers) τα άστρα του ουρανού και τα ονοματίζει, υπογραμμίζοντας την αποκλειστική του δύναμη να το κάνει· όμως τα αστέρια που μετράμε εδώ είναι άλλου τύπου. Πρόκειται για τα εβραϊκά αστέρια, σύμβολα πίστης και πολιτισμού, που αντιστοιχούν σε κάθε βασανισμένο φυγά και αιχμάλωτο. Ένα από αυτά τα αστέρια ανήκει στην καλή μικρή Έλεν, που από το αέναο πανικόβλητο σφίξιμο στην παλάμη της αφήνει ένα διαρκές αποτύπωμα σαν σφραγίδα.
