Στα χέρια μου βρίσκεται το καινούργιο βιβλίο του James Norbury «Ενας υπέροχος κόσμος» (μτφ. Βαγγέλης Γιαννίσης, εκδ. Διόπτρα) που αφορά ένα ακόμα ταξίδι του διάσημου πλέον ζευγαριού, του Μεγάλου Πάντα και του Μικρού Δράκου. Στο τελευταίο αυτό βιβλίο, οι δύο φίλοι ανακαλύπτουν έναν χάρτη που υπόσχεται να τους οδηγήσει στο πιο όμορφο μέρος του κόσμου.
Δέκα κεφάλαια για την απώλεια, τη συνύπαρξη με τον παρελθόν, τον θυμό, τον φόβο, το χωρισμό, τη μοναξιά, το αίσθημα του ανεκπλήρωτου. Ένα βιβλίο που διαβάζετε είτε σαν ξεφυλλίζοντας κάθε σελίδα σαν την σκέψη της ημέρας, είτε κάθε κεφάλαιο σαν ξεχωριστή ιστορία. «Μια μικρή πράξη τη σωστή στιγμή μπορεί να αλλάξει τα αλλάξει τα πάντα. Μην υποτιμάς ποτέ την επίδραση που ποτέ την επίδραση που μπορείς να έχεις στον κόσμο». Ο ίδιος γράφει στον επίλογο του, ότι τα βιβλία είναι απλώς σημάδια, κάποιες φορές σε ξυπνούν και σου υπενθυμίζουν πράγματα που είχες ξεχάσει ή σου επιτρέπουν μια φρέσκια ματιά.
Παρόλο που τα βιβλία του James Norbury είναι στις λίστες των ευπώλητων από το 2021 που πρωτοκυκλοφόρησαν, δεν είναι τα πρώτα διηλικιακά βιβλία που προσεγγίζουν φιλοσοφικά ζητήματα προσωπικής ανάπτυξης. Ο Shel Silverstein μας εισάγει σε τέτοιου είδους βιβλία ήδη από τη δεκαετία του 1960 και του 1970. Ωστόσο, αγαπημένο παραμένει το «Κομμάτι που λείπει που συναντά το μεγάλο Ο» το 1981 (κυκλοφορεί από τις εκδ. Διόπτρα). Εδώ το κείμενο πάντα λιτό, η εικονογράφηση με επαναλαμβανόμενα μοτίβα συνθέτουν από κοινού μια ιστορία που ωθεί τον αναστοχασμό και τη φιλοσοφική σκέψη. Αποτελούν μια κατηγορία βιβλίων που ίσως να είναι επιλογή από μια μικρή μερίδα παιδιών, ωστόσο είναι βιβλία που ευνοούν τη μεγαλόφωνη ανάγνωση και συνιστούν πολύτιμα εργαλεία σε εκπαιδευτικούς και γονείς.
Και επειδή πολλή συζήτηση τελευταία στην Κόκκινη Αλεπού για τη φιλοσοφία με παιδιά (εδώ και εδώ) αναπόφευκτα άρχισα να σκέφτομαι και άλλα τέτοιου τύπου διαηλικιακά βιβλία, με εικόνες ή και χωρίς, βιβλία που η ιστορία και το κείμενο δίνουν αφορμές για αναστοχασμό. Καταρχάς τα δύο παιδικά βιβλία του Χόρχε Μπουκάι «Αλυσοδεμένος ελέφαντας» και «Ο τρομερός εχθρός» και ακολουθούν το «Ιστορίες για να σκεφτείς» και το «Παραμύθια για να μάθεις ποιος είσαι». Αγαπημένα βιβλία όπως το «Και το παραμύθι δεν τελείωσε» του Odyn Dupeyron (εκδ. Καλέντης), τα βιβλία του Λουις Σεπουλβέδα « Ο γάτος που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει» και το «Η ιστορία του Μαξ, του Μιξ και του Μεξ. Η καταπληκτική ιστορία του γάτου με το ελληνικό προφίλ, ενός ποντικού και του αγοριού που ζούσε μαζί τους» (εκδ. Όπερα) και για ακόμα πιο μεγάλα παιδιά (12+) «Ο Γλάρος Ιωνάθαν Λίβινγκστον» του Ρίτσαρντ Μπαχ» (εκδ. Διόπτρα) και φυσικά ο διάσημος «Μικρός Πρίγκηπας» του Αντουάν Στ’ Εξυπερύ. Και η λίστα μεγαλώνει.
Βιβλία που δεν προσφέρουν έτοιμες απαντήσεις. Προσφέρουν ιστορίες. Ιστορίες που ανοίγουν χώρο για σκέψη, διάλογο και ακρόαση. Ιστορίες που μπορούν να διαβαστούν μαζί με παιδιά κάθε ηλικίας και να γίνουν αφορμή για διαφορετικές φωνές, διαφορετικές ερμηνείες, διαφορετικά νοήματα. Βιβλία που γίνονται εργαλεία για να καλλιεργηθεί η κριτική σκέψη και η αφορμή για διαφορετική οπτική. Βιβλία που τα χρειαζόμαστε. Γιατί το σημαντικό δεν είναι να βρούμε τι σημαίνει κάτι μία και για πάντα. Το σημαντικό είναι να αναρωτηθούμε και να τολμήσουμε να ρωτήσουμε μαζί.
