“Έφυγε” ο πατέρας των wimmelbilderbuchs

O Alfons Mitgutsch, γνωστός περισσότερο ως Ali Mitgutsch, ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς δημιουργούς παιδικών βιβλίων στη Γερμανία. Γεννήθηκε το 1935 στο Μόναχο, έφυγε ως παιδί με την οικογένειά του για το Allgäu, λόγω των βομβαρδισμών κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και επέστρεψε στην πόλη του αργότερα, όπου και σπούδασε λιθογράφος στην Ακαδημία Γραφικών Τεχνών.

Η καριέρα του ξεκινησε στη διαφήμιση, όμως η γνωριμία του τη δεκαετία του ’60 με τον παιδοψυχολόγο και παιδαγωγό Kurt Seelmann τον οδήγησε στη δημιουργία ενός νέου τότε είδους εικονογραφημένων βιβλίων για παιδιά, τα wimmelbilderbuch (ή zoekboeks όπως είναι γνωστά στη Δανία), βασικά στοιχεία των οποίων είναι οι λεπτομερέστατες – σχεδόν πηγμένες – εικονογραφήσεις, συνήθως αστικών τοπίων, και το λιγοστό έως καθόλου κείμενο. Τα βιβλία αυτά έμελε να τον κάνουν γνωστό πέρα από τα σύνορα της χώρας του και να εμπνεύσουν δεκάδες άλλους νεότερους εικονογράφους.

Στη διάρκεια της πολύχρονης καριέρας του δημιούργησε περισσότερα από 70 βιβλία, τα οποία πούλησαν και πουλάνε ακόμα εκατομμύρια αντίτυπα και μεταφράστηκαν σε περισσότερες από 15 γλώσσες, ενώ δημιούργησε και πολλά παζλ και παιχνίδια. Το “Rundherum in Meiner Stadt” (“In the Busy Town”) ήταν το πρώτο βιβλίο που εικονογράφησε· εκδόθηκε το 1968 κι η επιτυχία του ήταν τόσο μεγάλη που αποτέλεσε την αρχή για μια ολόκληρη σειρά βιβλίων. Ένα χρόνο αργότερα έλαβε το βραβείο Deutscher Jugendliteraturpreis, το σημαντικότερο της Γερμανίας για το παιδικό βιβλίο και το μοναδικό που χρηματοδοτείται από το κράτος. Ο ίδιος δεν προτιμούσε τον χαρακτηρισμό “wimmelbilder” για τα βιβλία που δημιουργούσε, μιας και θεωρούσε πως πλησίαζαν περισσότερο στα silent books, παρά στα picture books, αφού το κείμενο ήταν ελάχιστο, σχεδον ανύπαρκτο και η εικονογράφηση ήταν αυτή που αναλάμβανε τον ρόλο της αφήγησης.

Η τέχνη του ενέπνευσε σύγχρονους καλλιτέχνες όπως τον Martin Hanford, γνωστό για τη σειρά του “Where’s Wally?” (“Where’s Waldo? στην Αμερική), τη Rotraut Susanne Berner (σειρά βιβλίων All Around...), την Eva Scherbarth (Sachen Suchen & Komm mit zu uns), τον Jacques Lerouge (“Απίθανοι Αθλητές”, εκδ. Καλειδοσκόπιο), τους Aleksandra Mizielińska και Daniel Mizieliński (“Χάρτες” & “Δώσε μου μια μπουκιά – Πεντανόστιμες ιστορίες φαγητού”, εκδ. Πατάκη), τη Marianne Dubuc (“Το μεγάλο ταξίδι της οικογένειας Ποντίκη“, εκδ. Νεφέλη), τον Leon Hartas (The apartment book), τον Magnus Weightman (Ο μικρός κάστορας και η χαμένη φωλιά & Το μεγάλο ταξίδι στο ποτάμι, εκδ. Διόπτρα), αλλά και την Kristine Roskifte (Alle Sammen Teller). Αξίζει να αναφερθεί ότι την ίδια περίοδο με τον Mitgutsch, αλλά στην αλλη άκρη του Ατλαντικού, διέπρεπε ο Richard McClure Scarry (Busy, Busy books, What do people do all day?). Όλοι οι παραπάνω βέβαια, συμπεριλαμβανομένου και του Mitgutsch, ίσως να εμπνεύστηκαν την τέχνη των wimmelbilderbuch από τον κορυφαίο ζωγράφο Ιερώνυμο Μπος, τον Φλαμανδό Πίτερ Μπρίγκελ τον Πρεσβύτερο και τον Hans Jurgen Press, έναν από τους σημαντικότερους Γερμανούς συγγραφείς και εικονογράφους παιδικών βιβλίων.

Ο Ali Mitgutsch “έφυγε” από τη ζωή, στα 86 του χρόνια, στις 10 Ιανουαρίου του 2022, απο επιπλοκές πνευμονίας. Για την ιστορία, βιβλία του Ali Mitgutsch είχαν κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ερευνητές από το 1998 έως και το 2006. Πρόκειται για τη σειρά βιβλίων γνώσων για πολύ μικρά παιδιά που περιλάμβανε τα “Από το τσιμέντο στη γέφυρα”, “Από το λεμόνι στη λεμονάδα”, “Από το πετρέλαιο στη βενζίνη” και ακόμα 10 τίτλους (σειρά: A start to finish).

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ

5: Κέλλυ Ματαθία Κόβο

Κάθε μήνα ένας εικονογράφος που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα γράφει στην “Κόκκινη Αλεπού” για τα πέντε πιο αγαπημένα του εικονογραφημένα βιβλία, καινούρια ή παλιά, παιδικά ή ενηλίκων, ελληνικά ή ξενόγλωσσα.

Αννα Γκουτζουρή, πώς φτιάχονται τα popup books;

Εχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς δημιουργούνται τα popup βιβλία που απευθύνονται σε πολύ μικρά παιδιά; Η Άννα Γκουτζουρή είναι η μοναδική στην Ελλάδα δημιουργός που ασχολείται με το συγκεκριμένο είδος βιβλιων και μας εξηγεί πως από την ιδέα φτάνουμε στο βιβλίο.