Κείμενο: Αναΐς Ζαφειροπούλου
Εικονογράφηση: Βασίλης Κουτσογιάννης
Εκδόσεις: Ίκαρος
Χρονιά έκδοσης: 2026
Ηλικία: 5+
Ο μικρός Κωνσταντίνος μάς λέει τις σκέψεις του για τις δασκάλες: βρίσκονται πάντα στο σχολείο τους, πρωί-βράδυ, χειμώνα-καλοκαίρι. Δεν τρώνε, δεν πίνουν, μόνο προσέχουν παιδιά. Δεν έχουν ούτε συζύγους, ούτε παιδιά, προέρχονται και γνωρίζουν πράγματα από την αρχαιότητα! Ώσπου μία μέρα συνέβη κάτι που τον συγκλόνισε, κάτι ανήκουστο, κάτι που θα άλλαζε τη ζωή του μια για πάντα. Κάτι που μοιράζεται μαζί μας, αλλά θα είναι το μυστικό μας… Σσσς!
Η Αναΐς Ζαφειροπούλου, συγγραφέας αλλά κυρίως νηπιαγωγός, συναναστρέφεται παιδιά πάνω από μια δεκαετία και έχει ακούσει πολλά απ’ το στόμα τους. Έτσι, γράφει την ιστορία της -ως ο Κωνσταντίνος- σε πρώτο ενικό, που στα λόγια του βρίσκουμε πεποιθήσεις των μικρών παιδιών, αλλά και παλαιότερες δικές μας. Μέσα από το χιούμορ και τη λεπτή σάτιρα, η ιστορία φωτίζει παιδικές βεβαιότητες και αντιλήψεις για τη ζωή της δασκάλας, χωρίς να τις γελοιοποιεί. Φαντάζομαι έναν μαθητή -πλέον μεγαλύτερης τάξης του Δημοτικού- να διαβάζει το βιβλίο αυτό μεγαλόφωνα στους συμμαθητές και στη δασκάλα του και όλοι μαζί να αναπολούν και να μοιράζονται παλαιότερες σκέψεις για τη ζωή των δασκάλων τους, αλλά και να επεξεργάζονται τους τρόπους με τους οποίους αυτές σιγά-σιγά αποκαταστάθηκαν, με αφορμή το «συγκλονιστικό περιστατικό» (!) που συνέβη στον Κωνσταντίνο.
Ο Βασίλης Κουτσογιάννης, αρχιτέκτονας αλλά κυρίως εικονογράφος, διπλασιάζει το γέλιο που φέρνουν οι σκέψεις του Κωνσταντίνου. Δασκάλες με νυχτικιές και οδοντόβουρτσα στις βρύσες του σχολείου, δασκάλες που φυτρώνουν στα παρτέρια του προαυλίου, δέντρα που φυτρώνουν στους κότσους τους, πινέλα και αυτοκόλλητα που κατοικούν στα μαλλιά τους. Η εικόνα με την τεράστια φλυτζάνα του καφέ – πισίνα γεμάτη δασκάλες, έγινε στα μάτια μου ιδιαίτερα ευρηματική εκτός από διασκεδαστική, μόλις κατάλαβα ότι είναι η απάντηση που έδωσε ο εικονογράφος στην αναρώτηση του Κωνσταντίνου «τι τον θέλουν» τον καφέ οι δασκάλες, αφού εκτός του ότι «δεν χρειάζονται τροφή…μάλλον ούτε καφέ πίνουν»!
Το εικονογραφικό πλάνο εναλλάσσεται ανάμεσα στο γενικό και στο κοντινό, άλλοτε αποκαλύπτοντας τον σχολικό χώρο και άλλοτε εστιάζοντας στην έκφραση του Κωνσταντίνου. Ανάλογα μεταβάλλεται και η γωνία θέασης, συμβάλλοντας στη δραματική ένταση της αφήγησης: το φιλί της δασκάλας αποδίδεται σε πλάγια όψη, ενώ η συνάντηση του Κωνσταντίνου με τη δασκάλα και την κόρη της παρουσιάζεται σε κάτοψη. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο ρόλος των σκιών, με πιο χαρακτηριστική τη σκιά της δασκάλας στο τέλος της ιστορίας.
Αδιαμφισβήτητα πρόκειται για μια απολαυστική, παιδοκεντρική ιστορία, για παιδιά, δασκάλες, γονείς. Εκείνο, όμως, στο οποίο δίνω ιδιαίτερη σημασία είναι ο σεβασμός με τον οποίο οι δημιουργοί προσεγγίζουν τόσο τον μαθητή όσο και τη δασκάλα. Δεν πρόκειται για βιβλίο «για τη διαφορετικότητα» με στενό, διδακτικό τρόπο. Παρόλα αυτά, την ενσωματώνει ουσιαστικά, προβάλλοντας μαθητές διαφορετικού χρώματος -και μάλιστα Έλληνα μαθητή- σε κεντρικό και ισχυρό ρόλο. Παράλληλα, οι δασκάλες αναδεικνύονται ως σταθερές, τρυφερές παρουσίες, ως εκείνα τα πρόσωπα που «είναι πάντα εκεί για εμάς». Ακόμη και αν έχουν ζωή πέρα από τα όρια της σχολικής τάξης, παραμένουν κοντά στους μαθητές τους, χαρίζοντάς τους -πέρα από γνώση- φροντίδα, αγκαλιές, φιλιά και χαμόγελα.
