Κείμενο: Edith Wharton
Εξώφυλλο: Άννα Τζώρτζη
Μετάφραση: Έφη Τσιρώνη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Χρονιά έκδοσης: 2026
Ηλικίες: 15+, 17+
Η Αντίν Σπραγκς είναι μια εντυπωσιακά όμορφη αριβίστρια, που από πολύ μικρή κιόλας ηλικία λαχταρούσε να ανέβει κοινωνικά και να μπει στους κύκλους των αριστοκρατών, καθώς η ίδια ανήκει σε μια μεσοαστική νεόπλουτη οικογένεια, χωρίς τίτλους και ιδιαίτερο κύρος. Ο τρόπος της να το επιτύχει αυτό είναι απλός και άμεσος· σκοπεύει να παντρευτεί κάποιον πλούσιο αριστοκράτη με υψηλές γνωριμίες και, γιατί όχι, φιλοδοξίες. Βλέπει τους άνδρες, που γοητεύουνται από την παρουσία και το ύφος της, ως σκαλοπάτια κοινωνικής ανέλιξης και μόνο, αποκλείοντας και αδιαφορώντας για κάθε συναισθηματική πλευρά ή έστω, κάποια υποτυπώδη συμπάθεια και συμβατότητα. Στο διάβα της ζωής της η Αντίν θα αλλάξει τέσσερις συζύγους, καθώς ο επόμενος πάντα συμβολίζει το επόμενο εξελικτικό κοινωνικό στάδιο που επιθυμεί. Ωστόσο, η Αντίν παραμένει ανικανοποίητη, ψυχρή και κενή, παρότι αποκτά όλο όσα φαινομενικά θέλει.
Η συγγραφέας Edith Wharton είναι γνωστή στην Ελλάδα κυρίως μέσω άλλων μυθιστορημάτων της, όπως Τα Χρόνια της Αθωότητας και Το Σπίτι της Ευθυμίας. Οι Παραδόσεις της Χώρας, παρότι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βιβλία της, είναι η πρώτη φορά που μεταφράζονται στα ελληνικά. Η έκδοση αυτή από το Μεταίχμιο είναι ιδιαίτερα προσεγμένη και καλαίσθητη, με ένα εκπληκτικό υπαινικτικό, αλλά σύγχρονο εξώφυλλο, από την Άννα Τζώρτζη. Η μετάφραση της Έφης Τσιρώνη είναι υποδειγματική. Διατηρεί το φλεγματικό χιούμορ και την υπόγεια ειρωνεία της Wharton, χωρίς να ξενίζει και γεφυρώνει τον παλαιό τρόπο γραφής (το βιβλίο γράφτηκε το 1913) με τον ρυθμό της σημερινής γλώσσας, δίχως να κουράζει ή να αλλάζει στυλ.
Η πρωταγωνίστρια των Παραδόσεων της Χώρας είναι ένας από τους πιο αντιπαθείς λογοτεχνικούς χαρακτήρες που έχουμε γνωρίσει. Συνειδητά, η συγγραφέας δημιουργεί ένα πλάσμα ναρκισσιστικό και ατελές, χωρίς συμπόνια ή ενσυναίσθηση, με μοναδικό προνόμιο την εξωτερική της εμφάνιση και τις αντιδράσεις του κόσμου απέναντι σε αυτήν την τυχαία συνθήκη. Συμβολίζει την ακραία μορφή του american dream που δέσποζε ήδη από τότε στα κοινωνικά στρώματα, και υπογραμμίζει τον υλισμό και τον καταναλωτισμό ως μέσο επιτυχίας και αναγνώρισης. Σχολιάζει επίσης την απόσταση που υπάρχει μεταξύ νέου και παλαιού χρήματος, νεοπλουτισμού δηλαδή και αριστοκρατίας.
Σήμερα, τα σημαντικότερα σημεία των Παραδόσεων είναι ιδωμένα από την πλευρά του φεμινισμού και του περιορισμού του γυναικείου φύλου εκείνης της περιόδου. Αν η Αντίν είχε την δυνατότητα να ανελιχθεί προσωπικά οικονομικά, θα το έπραττε άμεσα. Καθότι όμως αυτό δεν επιτρέπεται στις γυναίκες της εποχής της, χρειάζεται έναν σύζυγο· ή περισσότερους. Το τέλος της ιστορίας της θα την αφήσει όπως ξεκίνησε: άδεια, ανασφαλή και κενόδοξη, παρότι στην πορεία εξελίσσεται με κάθε δυνατό τρόπο· μα όχι ψυχικά.
Η γραφή της Wharton είναι συναρπαστική. Το πορτρέτο τόσο της Αντίν όσο και των υπόλοιπων χαρακτήρων αποκαλύπτει μια διάχυτη κοινωνική σάτιρα της περιόδου. Ρεαλιστικό, ωμό, σχεδόν κινηματογραφικό κατά στιγμές, παίρνει από το χέρι τον αναγνώστη και τον οδηγεί να κοιτάξει κατάματα μια βδελυρή πραγματικότητα δίχως αρχές, αξίες και ενδοιασμούς. Θεωρώ ότι είναι ένα βιβλίο που μπορεί να διαβαστεί από μεγαλύτερους εφήβους, άνω των 17 ετών, ή από πιο εκπαιδευμένους άνω των 15 που έχουν ήδη διαβάσει κλασική λογοτεχνία εποχής. Τα νοήματα εδώ είναι διαχρονικά, σημαντικά ως μαθήματα και σίγουρα μπορούν να ερμηνευτούν άμεσα και στην σημερινή κοινωνία μας, χωρίς – δυστυχώς – να μοιάζουν ξεπερασμένα ή ανοίκεια. Το βασικότερο όμως, είναι ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά καλογραμμένο και ενδιαφέρον ανάγνωσμα.
Τελευταία λεπτομέρεια, ετοιμάζεται να γυριστεί ως κινηματογραφική ταινία, με πρωταγωνίστρια την Sydney Sweeney.
