5: Άννα Γκουτζουρή

“5” θα πει τα πέντε πιο αγαπημένα βιβλία ενός εικονογράφου. Κάθε μήνα ένας Έλληνας ή μία Ελληνίδα δημιουργός επιλέγει και παρουσιάζει πέντε εικονογραφημένα βιβλία – ελληνικά ή ξένα, καινούρια ή παλιότερα, για παιδιά ή ενήλικες. Μέσα από αυτές τις επιλογές και τα μικρά κείμενα που συνοδεύουν τα βιβλία – ένα είδος λεζάντας – παίρνουμε μια μικρή γεύση από τις αναγνωστικές προτιμήσεις των καλλιτεχνών, τα βιβλία των οποίων έχουμε στα σπίτια μας και ξεφυλλίζουμε σχεδόν καθημερινά. Μια ιδέα ίσως από τις επιρροές τους, τους καλλιτέχνες που θαυμάζουν, τα έργα που αγαπούν να έχουν στη βιβλιοθήκη τους. Παράλληλα, μέσα από τις επιλογές αυτές γνωρίζουμε βιβλία και δημιουργούς που ίσως να μην ξέραμε ως τώρα. Ένα ταχύρυθμο μάθημα εικαστικών, μια εισαγωγή στον υπέροχο κόσμο της εικονογράφησης, που μόνο οι ίδιοι οι εικονογράφοι μπορούν να κάνουν.

Επιμέλεια στήλης: Ζωή Κοσκινίδου

Στη στήλη του Σεπτεμβρίου η “Κόκκινη Αλεπού” φιλοξενεί την Άννα Γκουτζουρή, εικονογράφο και δημιουργό των πρώτων board books με ελληνική θεματολογία. Μεγάλωσε στην Κομοτηνή, αλλά τα τελευταία χρόνια ζει και εργάζεται στην πόλη που γεννήθηκε, τη Θεσσαλονίκη. Είναι πτυχιούχος του τμήματος Πολιτικών Έργων Υποδομής, της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρμογών Θεσσαλονίκης και διπλωματούχος του τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ. Από το 2010 εργάζεται στο αρχιτεκτονικό γραφείο “a plus a architects” στη Θεσσαλονίκη, το οποίο διατηρεί μαζί με τη συνεργάτη και φίλη Άρτεμις Κύρκου. Το πάθος της όμως είναι να σχεδιάζει βιβλία με κινούμενα μέρη (pop-up) και διαδραστική εικονογράφηση η οποία ενισχύει τη φαντασία και το διάλογο με το παιδί. Παράλληλα, συνεργάζεται ως δημιουργικός σύμβουλος με τον εκδοτικό οίκο Step By Step International, με έδρα το Πεκίνο. Τα βιβλία της στην Ελλάδα κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος, ενώ μεταφρασμένα υπάρχουν στην Κίνα, τη Βρετανία, την Ισπανία και την Κολομβία. Η Άννα παίρνει τη σκυτάλη από την Κατερίνα Σωτηροπούλου και μας μιλάει για τα δικά της πέντε εικονογραφημένα βιβλία.

“Oceano” των Anouk Boisrobert & Louis Rigaud (Helium).
“Oceano” είναι το όνομα του βιβλίου, αλλά ταυτόχρονα και ενός κόκκινου ιστιοφόρου, το οποίο σε συντροφεύει στο μαγικό ταξίδι του θαλάσσιου κόσμου. Πέντε διαδραστικά σαλόνια με υπέροχη εικονογράφηση και εξαιρετικές αναδυόμενες εικόνες (pop-up), τα οποία σου δίνουν τη δυνατότητα να εξερευνήσεις τη ζωή κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αλλά και να ταξιδέψεις σε διαφορετικά τοπία και μέρη. Από την παγωμένη Αρκτική μέχρι το ειδυλλιακό ηλιοβασίλεμα ενός τροπικού νησιού, οι δυο ταλαντούχοι αυτοί καλλιτέχνες, δημιούργησαν το 2013 ένα εξαιρετικό pop-up βιβλίο για την ευαισθητοποίηση και την ανάγκη προστασίας του θαλάσσιου οικοσυστήματος, πιο επίκαιρο όσο ποτέ.

“Animal Rescue” του Patrick George (Patrick George).
Είμαι λάτρης όλων των βιβλίων με διάφανες σελίδες που έχει δημιουργήσει ο Patrick George, αλλά έχω μια ιδιαίτερη αδυναμία στο συγκεκριμένο. Ένα διαδραστικό βιβλίο του χωρίς κείμενο, με απλή εικονογράφηση και έντονα χρώματα, το οποίο με την έξυπνη χρήση των ενδιάμεσων διάφανων σελίδων, βοηθάει το παιδί να καταλάβει πόσο σημαντικό είναι να σώσουμε και να προστατεύσουμε τα  ζώα που απειλούνται υπό εξαφάνιση και όχι μόνο. Με μια μόνο κίνηση, (γυρνώντας τη διάφανη σελίδα) το παιδί μπορεί να δει μία αρκούδα που βρίσκεται σε αιχμαλωσία να ζει αμέριμνη στο φυσικό της περιβάλλον, ή ένα αδέσποτο σκύλο να απολαμβάνει μια ζεστή αγκαλιά. Ένα εξαιρετικό βιβλίο για να καλλιεργήσουμε την ενσυναίσθηση των παιδιών, να μιλήσουμε για τα δικαιώματα των ζώων, αλλά και το πως μπορούμε να τα βοηθήσουμε. Επίσης, έσοδα του βιβλίου πηγαίνουν στην φιλανθρωπική οργάνωση για τα ζώα “Born Free Foundation”, ακόμη ένας λόγος να αγαπήσω και να προτείνω αυτό το βιβλίο.

“Mooncat and Me” της Lydia Corry (Two Hoots-Pan Macmillan).
Η Pearl μετακομίζει σε ένα νέο σπίτι, σε μία μεγάλη πόλη και πηγαίνει σε νέο σχολείο! Με τόσες αλλαγές είναι λογικό να είναι νευρική και να έχει άγχος! Πως το αντιμετωπίζει; Με τη βοήθεια ενός φανταστικού, γιγάντιου λευκού γάτου, που τη συντροφεύει παντού και την κάνει να νιώθει ασφάλεια. Όσο πιο ασφαλής νιώθει, τόσο περισσότερο συρρικνώνεται αυτός, μέχρι που εξαφανίζεται. Αλλά πάντα θα είναι εκεί για αυτήν! Ένα απλό φαινομενικά βιβλίο για την ενθάρρυνση των μικρών παιδιών και την αποδοχή των αλλαγών. Μου άρεσε η χρήση του λευκού γάτου, που συμβολίζει τη θαλπωρή και την ασφάλεια, σε αντίθεση με ό,τι έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε μέχρι τώρα σαν μαύρη μουτζούρα/ κάποιο τέρας κλπ όταν αισθάνεται φόβο το παιδί. H Lydia Corry κατάφερε με μαεστρία να αποδώσει την αίσθηση της κίνησης σε μια δισδιάστατη εικονογράφηση μέσα από τη ρευστότητα της λευκής φιγούρας και το παιχνίδι που κάνει με το κενό και το πλήρες. Οι διαφορετικές κλίμακες των αντικειμένων, οι οξιές γωνίες των κτιρίων και οι χρωματικοί συνδυασμοί που χρησιμοποίει ενισχύουν την αίσθηση αυτή.

“Όταν γεννήθηκα” της Isabel Minhόs Martins, εικονογράφηση Madalena Matoso (μτφρ. Δήμητρα Σίμου, εκδ. Καλειδοσκόπιο).
Ένα βιβλίο με απλό κείμενο, που μας δείχνει πώς αντιλαμβάνεται το μικρό παιδί τον κόσμο γύρω του μέσα από τις πέντε αισθήσεις. Και ενώ θα περίμενε κανείς να έχει μια πολύχρωμη εικονογράφηση, η αντίθεση του μαύρου με το λευκό, η χρήση φλατ χρωμάτων και απλών γραμμών και η παντελής απουσία του μπλε, μου κέντρισε το ενδιαφέρον από την πρώτη στιγμή. Ένα βιβλίο που σου ξυπνάει αναμνήσεις και σου υπενθυμίζει ότι όλα όσα θεωρούμε δεδομένα ως ενήλικές, σε ένα μικρό παιδί φαίνονται καινούργια και συναρπαστικά. Το θεωρώ εξαιρετική αφορμή για να δώσουμε απαντήσεις στη φάση των συνεχόμενων «ΓΙΑΤΙ…» που περνάει ένα παιδί, να αντιληφθούμε τον ψυχισμό του, αλλά και να συνδεθούμε με το παιδί που κρύβουμε μέσα μας.

“Είμαι Ένας Καλλιτέχνης” της Marta Altes (Key Books).
Ένα χιουμοριστικό βιβλίο που δείχνει ότι η τέχνη είναι “ΠΑΝΤΟΥ”, όπως εξάλλου και η έμπνευση. Η εξαιρετική εικονογράφηση της Altes, αποδίδει με αστείο και ανατρεπτικό τρόπο τον καλλιτέχνη που όλοι κρύβουν μέσα τους και ιδιαίτερα ένα μικρό παιδί. Το χαρακτηριστικό μουστάκι του Dali που ζωγραφίζει ο μικρός ήρωας στο πρόσωπό του, ενισχύει την σουρεαλιστική διάθεση του βιβλίου.

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ

5: Κέλλυ Ματαθία Κόβο

Κάθε μήνα ένας εικονογράφος που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα γράφει στην “Κόκκινη Αλεπού” για τα πέντε πιο αγαπημένα του εικονογραφημένα βιβλία, καινούρια ή παλιά, παιδικά ή ενηλίκων, ελληνικά ή ξενόγλωσσα.

Αννα Γκουτζουρή, πώς φτιάχονται τα popup books;

Εχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς δημιουργούνται τα popup βιβλία που απευθύνονται σε πολύ μικρά παιδιά; Η Άννα Γκουτζουρή είναι η μοναδική στην Ελλάδα δημιουργός που ασχολείται με το συγκεκριμένο είδος βιβλιων και μας εξηγεί πως από την ιδέα φτάνουμε στο βιβλίο.