Κείμενο: Μάρτιν Βόπιενκα
Εικονογράφηση: Ανέτα Φράντισκα Χόλασοβα
Μετάφραση: Άννα Μανωλοπούλου
Εκδόσεις: Βακχικόν
Χρονιά έκδοσης: 2025
Ηλικίες: 5+, 7+
Η μικρή Σοφούλα, που τελειώνει το νηπιαγωγείο, είναι ενθουσιασμένη: αύριο το πρωί επιτέλους ένα όνειρό της θα γίνει πραγματικότητα. Θα πάει στον ζωολογικό κήπο με τη μαμά και τον μπαμπά! Ονειρεύεται ελέφαντες, ιπποπόταμους, μαϊμούδες και κροκόδειλους, καθώς αγαπά πολύ τα ζωάκια… και πράγματι, δεν απογοητεύεται καθόλου. Ο ζωολογικός κήπος είναι γεμάτος από τα απίθανα αυτά πλάσματα και το κορίτσι μένει έκθαμβο. Όμως σε ένα κλουβί συμβαίνει κάτι εξαιρετικά μυστηριώδες· δεν υπάρχει ζωάκι, μόνο ένα σπιτάκι και μια επιγραφή: ΑΝ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΕΞΩ, ΞΕΚΟΥΡΑΖΟΜΑΙ Ή ΚΟΙΜΑΜΑΙ. Το ζωάκι δεν εμφανίζεται και πλήθος περίεργων παιδιών και μεγάλων μαζεύονται τριγύρω. Το ζωάκι όμως δε βγαίνει. Το βράδυ η Σοφούλα κάνει όνειρα και φαντάζεται πώς μπορεί να μοιάζει το μαγικό αυτό και μυστηριώδες ζωάκι. Επισκέπτονται ξανά και ξανά τον ζωολογικό κήπο και το ζωάκι παραμένει άφαντο, κι έτσι η φαντασία της Σοφούλας φουντώνει. Όταν επιτέλους το ζωάκι θα εμφανιστεί, η Σοφούλα θα περάσει από μια πληθώρα συναισθημάτων και θα κληθεί να επανεξετάσει τι ακριβώς συνιστά ένα “μυστήριο”…
Πρόκειται για εκείνα τα βιβλία που κείμενο και εικόνα είναι αλληλένδετα και απαραίτητα το ένα για το άλλο. Το κείμενο εικονογραφείται τέλεια και μαγικά από τις ζωγραφιές και οι εικόνες συνοδεύονται ιδανικά από την καλογραμμένη ιστορία. Ο Βόπιενκα μάς δίνει μια ιστορία χτισμένη με προσοχή και παιδικότητα, με έμφαση στη φαντασία και το συναίσθημα, αλλά και στην ενσυναίσθηση και το πέρασμα από την παιδική ηλικία προς την πιο ώριμη αντίληψη. Δεν είναι τυχαίο που στη διάρκεια του βιβλίου η Σοφούλα μεγαλώνει ουσιαστικά, αφού τελειώνει το νηπιαγωγείο και πηγαίνει στο δημοτικό, όπου αριστεύει (μεγαλώνει λοιπόν και διανοητικά). Αυτό της το μεγάλωμα της προσφέρει μια καλύτερη αντίληψη των πραγμάτων και όταν έρχεται η ρεαλιστική και τρυφερή ανατροπή, το κορίτσι καλείται να ωριμάσει και συναισθηματικά. Η πρώτη της αντίδραση είναι παιδική, ανώριμη· μα γρήγορα συναισθάνεται μια άλλη, ωριμότερη πραγματικότητα, αυτή της κατανόησης και της συμπερίληψης. Η επιμονή της μικρής αποδίδει με έναν απροσδόκητο τρόπο και το φινάλε είναι βαθιά ανθρώπινο, χωρίς φανφάρες και διδακτισμούς.
Επανέρχομαι στην πολύ όμορφη εικονογράφηση της Χόλασοβα. Το χρώμα είναι πανταχού παρόν, με κυρίαρχα το ροζ και το πράσινο. Οι δύο διαφορετικοί κόσμοι της Σοφούλας, αυτός της πραγματικότητας κι εκείνος του ονείρου και της φαντασίωσης, μπλέκονται χρωματικά και μαγικά σε έναν, τονίζοντας την παιδικότητα και τη φαντασία. Τα φανταστικά δε ζώα που επινοεί η εικονογράφος είναι ένας άθλος, διότι, όπως θα έκανε και το μυαλό ενός πεντάχρονου παιδιού, άλλοτε βασίζονται σε πραγματικά ζώα και απλώς αλλάζει μια λεπτομέρεια, πχ το χρώμα, κι άλλοτε είναι τελείως τρελά και δε μοιάζουν καν με ζώα, αλλά με μυθικά ή προϊστορικά πλάσματα. Το κεντρικό όμως φανταστικό ζώο, τόσο στις εικόνες όσο και στο κείμενο, είναι ένα ροζ χνουδωτό πλάσμα μεταξύ μονόκερου και φτερωτού αλόγου, που απολαμβάνει τις φανταστικές φροντίδες του κοριτσιού, αλλά που και το ίδιο εκτελεί χρέη προστάτη, φίλου και φροντιστή.
Η Σοφούλα και το μυστηριώδες ζωάκι προτείνεται σε παιδιά ηλικιών 5 και άνω, μόνο και μόνο λόγω της μεγάλης έκτασης του κειμένου, ειδάλλως πιθανώς θα άγγιζε και μικρότερες ηλικίες. Οι μεγαλύτερες όμως, ιδίως έως τα 9, δεν θα μείνουν ασυγκίνητες από την περιπέτεια της μικρής Σοφούλας και θα βρουν μάλλον και κάποια περαιτέρω νοήματα στις σελίδες της, νιώθοντας περισσότερο ώριμα και σοφά κατά την ανάγνωση.
